Эфектыўнасць работы ключавых сфер эканомікі Прэзідэнт абмеркаваў з кіраўніцтвам Саўміна

14 Студзеня 2020
Што нам каштуе  дом пабудаваць? - дорага, калі ваш забудоўшчык - прыватны пасрэднік з вялікімі амбіцыямі. Цэны ў будаўнікоў  - па каштарысе, грошы збіраюцца з людзей долевым спосабам, а вось апетыты забудоўшчыка раней не былі жорстка  абмежаваныя.
Гэтак жа, як і празрыстасць пасрэднікаў у сферы дзяржзакупак, мякка кажучы, пакідала жадаць лепшага. Адгэтуль звышпрыбыткі - бізнес  верхаводаў і карупцыю, і ўдар па нашых з вамі сямейных бюджэтах. Не важна, ідзём мы ў аптэку або будуем кватэру. 
Навесці парадак у гэтых пытаннях, а яшчэ перазапусціць "зялёную" эканоміку і глыбокую перапрацоўку адходаў і падвесці першыя вынікі 2019 года. Гэтаму сёння Прэзідэнт прысвяціў вялікую нараду з распрацоўшчыкамі і крытыкамі новых указаў і праграм дзяржаўнага маштабу. 

Усе тэмы вострыя, народныя і патрабуюць самых строгіх разлікаў. За імі  інтарэсы і лёсы сотняў тысяч беларусаў. Якія рашэнні прынятыя на вышэйшым узроўні,  ведае Андрэй Крывашэеў.

Вынікі года і народныя рашэнні: пасрэднікі, цэны, экалогія, пенсіі

Традыцыя падводзіць першыя вынікі года адразу пасля вялікіх навагодніх урачыстасцяў - як падаспее статыстыка, і знешнія партнёры выйдуць, нарэшце, з канікул - для Беларусі даўняя. Як і правіла: скурпулёзна шліфаваць кожнае рашэнне Прэзідэнта, якое закранае інтарэсы сотняў тысяч беларусаў. Вядома, з удзелам усіх распрацоўшчыкаў  і інтарасантаў - ад грамадства і бізнесу да ўрада і кантрольных органаў.
Менавіта такое "першае чытанне" вынікаў 2019-га ў першы дзень новага года паводле старога  стылю Кіраўнік дзяржавы правёў сёння. Па факце азмрочвае традыцыйнае для Беларусі ўраўненне: "колькі зарабілі - столькі і выдаткавалі", галоўныя эканамічныя невядомыя: цэны і аб'ёмы сыравіны па імпарце на бягучы год. 
Плюс да вынікаў года і ўраўненне з невядомымі - яшчэ 4  народныя  рашэнні. Яны праходзяць не першае, а апошняе або перадапошняе да падпісання чытанне. Гэта лёс пасрэднікаў, кошт будаўніцтва, перапрацоўка адходаў і датэрміновыя пенсіі.
 

Людзі і іх інтарэсы даражэй за радыкальныя перамены

Прэзідэнт свядома збірае ўсе за і супраць персанальна за адным сталом, каб пралічыць кожнае рашэнне. Хоць удакладняе: рэвалюцый не чакайце - нам людзі даражэй. 
Пасрэднікі ў дзяржсектары. Першы віцэ-прэм'ер запэўнівае: гэта не абсалютнае зло. Напрыклад, ёсць у прыстойнага прадпрымальніка свой транспарт і надзейная сетка опту і розніцы. За разумны, не рабаўніцкі працэнт, можна такому даручыць частку продажаў. Асабліва на новых і далёкіх рынках. Тады заробак - як плата за рызыку і дзелавую хватку. 

Абсалютная празрыстасць здзелак і анлайн-кантроль пасрэднікаў 

Прэзідэнт прыводзіць іншыя аргументы. Часта за пасрэднікамі не новыя рынкі і эканомія, а фірмы-аднадзёнкі  з адкатамі дырэктарату. Або склады, дзе хаваюць ад кантралёраў брак і перавытворчасць. Плаціць за такі "бізнес"  дзяржава з бюджэту і людзі са сваіх кішэняў.
Рашэннем пытання стане паскораны ўвод электроннай сістэмы дзяржзакупак -  пакуль яна працуе ў тэставым рэжыме. Відаць будзе ўсё: хто, каму, па чым і на якіх умовах. Плюс удзельнікам тэндараў ужо забаронена мяняць параметры пасля перамогі, а заказчыку ўжо нельга накручваць умовы пад "свайго" чалавека. 
Кантраляваць дзяржзакупкі  хутка змогуць эксперты і журналісты. Так у дзяржавы і дзяржкантролю з'явяцца тысячы добраахвотных і непадкупных грамадскіх "рэвізораў". Па сутнасці, Прэзідэнт сваім рашэннем адраджае савецкі яшчэ народны кантроль, але на новай тэхналагічнай базе.

Пасрэднікі ў будаўніцтве - мільён з паветра

Другое пытанне  таксама аб пасрэдніках, толькі ў будаўніцтве. Бо сур'ёзна лічыць забудоўшчыкам кантору, дзе ні аднаго прараба і лябёдкі, толькі офіс і кавалак зямлі, што упаў з нагоды, нельга. Гэта ў чыстым выглядзе  пасрэднік, прычым дарагі і часта неэфектыўны. Сабраў з людзей грошы, наняў трэст, часта дзяржаўны, сабе  добры працэнт.
 

Мяжа рэнтабельнасці - 5 % 

На нарадзе прыводзяць у прыклад сталічны завод эфектыўных прамканструкцый. Эксперыменту 5 гадоў. Працуе ўсяго за 5 % рэнтабельнасці. Развіваецца, закупляе новыя лініі. І гэты прыклад далёка не адзінкавы. У рэгіёнах б'юцца нават не за працэнты, за долі працэнтаў. Памятаеце, як рэгіянальныя ДБК прыйшлі ў Мінск,  цана сацыяльнага квадрата адразу прасела.
Як будаваць танна і патрэбна, мы даведаліся  ў Магілёве. На мясцовым камбінаце знізілі выдаткі на 12 %. Калі заказчык дзяржава,  квадратныя метры людзям выходзяць па кішэні. А вось прыватнікі сапраўды накручваюць. І гэта прытым што пліта  аднолькавая, праекты  блізняты-браты, але добрую зямлю разбіраюць менавіта пасрэднікі. 
Сваімі сіламі Магілёўскі ДБК будуе  квартал за год, 12 дамоў. Праектнае рашэнне сваё эканомнае, ды і пасрэднікаў тут не любяць. Адсюль і цана. 
Менавіта пра такі падыход гаворыць Прэзідэнт, па-народнаму адпраўляючы пасрэднікаў са сталічным глянцам у канец чаргі. 
Канчатковае рашэнне такое: узяў долевыя грошы грамадзян, задавольвайся 5 %. Хочаш больш,  будуй за свае або прадавай юрыдычным асобам.
 

Адходы - гэта не смецце 

Брэст. Першы ў Беларусі камбінат па сартаванні адходаў. Адсюль Беларусь пачынала пераймаць скандынаўскі вопыт, калі адходы  гэта не смецце, а грошы, рабочыя месцы і экалогія. Тэхналогію, дарэчы, літаральна за руку 10 гадоў таму ў краіну прывёў Прэзідэнт. 
Пакуль у Брэсце адзіны ў краіне завод, дзе харчовыя адходы становяцца электраэнергіяй. Сапсаваныя прадукты з рэстаранаў і магазінаў бродзяць  як віно ў вялікіх баках. Затым біягаз ачышчаюць, спальваюць на міні-ЦЭЦ, а электрычнасць ідзе ў гарадскую сетку. 
Новы праект  - так званы брудны пластык. Яго пакуль толькі сартуюць, але ў наступным годзе гатовыя запусціць сваю вытворчасць. 
Прэзідэнт сёння як раз і падтрымаў такія ініцыятывы, але ўжо па ўсёй краіне. Ад новых вытворчасцяў на базе адходаў да перапрацоўкі арганікі ў кампост і прэферэнцый для папяровай упакоўкі і шклатары. 

Сёння зялёная эканоміка на грэбні - у Еўропе вяртанне да паперы і шкла

У Беларусі многія і не пераходзілі на пластык, ідучы ад жыцця. Тая ж папера ў нас спачатку была савецкім рудыментам, а сёння зноў - перадавое слова ў экаўпакоўцы. 
Гандлёвая сетка ў Гродне зарабляе на другсыравіне, а кардон і пластык прапануе як альтэрнатыву. 
Попыт на пакеты любых памераў  расце. А ў суседняй кандытарскай зале хіт сезона  - папяровы посуд.
Не выходзіць з экамоды і традыцыйнае шкло. Пад гэта ў Беларусі пашыраць сістэму прыёму тары прама ў магазінах, дадаўшы пластыкавыя і бляшаныя банкі, бутэлькі. На поўнае ўкараненне ўрад просіць у Прэзідэнта 2 гады,  бо дайсці трэба да кожнага сельскага спажывецкага таварыства.
 

Сацыяльная дзяржава - словам і справай 

Яшчэ адно пытанне, якое пакуль адправілі на дапрацоўку,  - датэрміновыя пенсіі за неспрыяльныя ўмовы працы. Кіраўнік дзяржавы даручыў дэталёва прадумаць,  каго яшчэ варта прыраўнаваць да сталявараў і шахцёраў і знайсці пад гэта грошы.
Бо беларуская сацыяльная дзяржава добрая не лозунгамі, а рашэннямі,  якія да таго ж выконваюцца хутка, дакладна і ў поўным аб'ёме.