Игорь Марзалюк

02.02.2017

Нужен ли Беларуси новый учебник истории? И какой может быть национальная идея? Вопросы ребром к депутату и доктору исторических наук Игорю Марзалюку.

Нужен ли Беларуси новый учебник истории? И какой может быть национальная идея? Вопросы ребром к депутату и доктору исторических наук Игорю Марзалюку.

М. Марков: Игорь Александрович, здравствуйте!

И. Марзалюк: Добры дзень!

М. Марков: Вы сегодня депутат Палаты представителей. Возглавляете комиссию по образованию, культуре и науке. Но до этого Вы были сенатором, т. е. членом Совета Республики и при этом заместителем председателя Постоянной комиссии по международной политике и национальной безопасности. А в связи с чем произошел этот переход - из верхней палаты в нижнюю?

И. Марзалюк: У Савеце Рэспублікі я працаваў не на пастаяннай рабоце. У Савеце Рэспублікі ты - апошні фільтр перад прыняццем закону, шмат чаго паправіць складана. Гэта практычна нерэальна, калі ёсць кансалідаваная думка, якая прайшла экспертызу. А тут у тваіх руках, па сутнасці, законапраект. З моманту паступлення ў Палату прадстаўнікоў. У гэтым плане, калі браць заканадаўчы аспект, то нашмат больш цікава.

М. Марков: Гораздо проще работать именно с нормативными актами?

И. Марзалюк: Яно не прасцей, наадварот, больш складана. Але ты ў працэсе, больш рычагоў маеш, каб паўплываць на канкрэтную сітуацыю.

М. Марков: Вы знаете, какая основная претензия со стороны журналистов к депутатам? Как только выборы состоялись, как правило, большинство депутатов уходят в тень. Добиться публичности, чтобы они вышли на экран, дали интервью, высказали свое мнение по какому-то проблемному вопросу, очень сложно. Единицы приходят к нам на телевидение. Почему, когда возникает проблема, как правило, удар на себя принимает Глава государства? Избранники предпочитают отмалчиваться.

И. Марзалюк: У дадзеным выпадку трэба спытаць у кожнага канкрэтна - чаму. Ёсць людзі, якія сапраўды баяцца камеры. Ёсць людзі, якія баяцца, што называецца, удараў ніжэй за пояс.

М. Марков: Подвоха журналистов?

И. Марзалюк: Канешне. З майго пункту гледжання, ўсё ж такі, калі ты пайшоў у парламент, то не камунікаваць з прэсай, не даваць інтэрв’ю прэсе, не тлумачыць сваю пазіцыю прэсе - гэта стратна, пройгрышны варыянт. Калі ты дэпутат, то павінен быць у той ці іншай ступені публічным чалавекам. Трэба спытаць у людзей, чаму яны так баяцца камер. Я камер не баюся. Думаю, усё ж такі ў VI скліканні гэтых праблем будзе меньш.

М. Марков: Я надеюсь, что, помимо Девятовского, Шевцова, Вас, мы увидим многих депутатов.

И. Марзалюк: Думаю, так.


Игорь Марзалюк. Крупным планом


"У нас выбаршчык і кандыдат у дэпутаты не нясуць ніякай адказнасці за няяўку, за прапаганду не ісці на выбары"


М. Марков: Вы участвовали в одной из наших программ на "Беларусь 1". После этого высказали такую интересную мысль о том, что неплохо было бы ввести определенную финансовую ответственность для тех людей, которые не приходят голосовать на выборы. И сослались на опыт международный, европейский.

И. Марзалюк: Клас! Я-такі задаволены, што Вы мне гэтае пытанне задаеце.

М. Марков: Этот вопрос заглох или Вы будете его инициировать?

И. Марзалюк: Разумееце ў чым справа, пасля таго як абрынулася цэлая хваля абураных воклічаў на абсалютна цынічнае выказванне новаспечанага дэпутата Марзалюка, падлічылі, колькі працэнтаў за мяне былі за, колькі контра. Я Вам хачу сказаць, я не збіраюся займацца лікбезам, тым больш на гэта няма часу. Але калі пагартаеце заканадаўства розных еўрапейскіх краін, то ўбачыце, што хтосьці павінен кампенсаваць тыя выдаткі, якія нясе дзяржава падчас падрыхтоўкі да выбараў. Калі ты не прыходзіш - адказвай. У многіх краінах, напрыклад, у Італіі, а таксама на выбарах у магдэбургскіх гарадах у Беларусі існавалі адпаведныя стымулюючыя метады ўздзеяння. Фінансавага. Таму што нішто так чалавек не адчувае, як калі нешта вымаюць з яго кішэні. Як варыянт, я доўга думаў, калі прачытаў негатыўныя каментарыі, мы можам увесці адказнасць для ўсіх, могуць адказваць выбаршчыкі, могуць адказваць кандыдаты, асабліва тыя, хто актыўна агітуе, каб людзі на выбары не прыходзілі. Ёсць пра што пагаварыць. Я сказаў пра адзін з варыянтаў. А атрымалася, як заўсёды. На тэлевізары не хапае часу, абрэзалі маленькі кусочак і кінулі. Я асабіста лічу, што трэба персанальная адказнасць за гэта. Хтосьці павінен заплаціць за бюлетэнь, за працу камісіі. Можна сказаць інакш: мы плацім падаткі, чаго да нас прычапіліся? У чым была сутнасць. Я казаў, што ў Беларусі адна з самых ліберальных форм заканадаўства. У нас выбаршчык і кандыдат у дэпутаты не нясуць ніякай адказнасці за няяўку, за прапаганду не ісці на выбары. А ў іншых краінах нясуць. Гэта не штрафныя санкцыі, гэта кампенсацыя твайго няўдзелу.

М. Марков: После такого негатива у Вас руки не опустились?

И. Марзалюк: Я ўжо дарослы хлопчык, мне ўжо 48 гадоў. Я прызвычаіўся, што многія мае выказванні, учынкі і дзеянні знаходзяць неадназначную рэакцыю ў грамадстве. Самае страшнае, калі цябе не заўважаюць.

М. Марков: Вы историк, заядлый историк, если можно так сказать. И профессионал. На Ваш взгляд, белорусская история с точки зрения национальной безопасности требует защиты?

И. Марзалюк: Канешне, абсалютна. Насуперак усім выказванням апанентаў у нас зон кантролю па ўсім перыметры няма, існуе некалькі ўзаемавыключальных міфалагем пры чытанні беларускага мінулага. Кожная з іх - палітычна абмежавана. Некаторыя з іх - выразна антыбеларускія, у тым ліку і ўльтранацыяналістычныя. Ёсць міфы, якія ўзвялічваюць, ёсць тыя, якія прыніжаюць. Па адной канцэпцыі, беларусы былі ўжо ў палеаліце. Усё жыццё яны рабілі толькі адно - змагаліся перманентна з маскалямі. Беларусы - гэта заходнееўрапейцы. Адна - ультрабеларусафільская, з другога боку беларусажэрская, беларусафагская - та канцэпцыя, згодна з якой, беларусы прыдуманы, беларусы ніколі не існавалі, значыць, не маюць права на дзяржаўнае самастойнае існаванне. Гістарычная міфалогія заўсёды практыкаарыентаваная на тую ці іншую палітычную дактрыну.

М. Марков: Ангажирована по определению?

И. Марзалюк: Безумоўна, як казаў Абецадарскі, дрэнны той гісторык, які да сваёй канцэпцыі фактаў не знойдзе.

М. Марков: Заявления, которые прозвучали недавно в разрезе одной из теорий, которые Вы озвучили. Они о том, что белорусскому языку всего каких-то 90 лет, он появился в начале прошлого века. Этот момент Вы как бы прокомментировали?

И. Марзалюк: Як дрымучую непісьменнасць і няведанне азоў нават класічнай расійскай філалогіі. Таму што акадэмічнае вывучэнне беларускай мовы пачалося ў Расійскай імперыі расійскімі лінгвістамі ў пачатку XIX стагоддзя. Быў складзены першы беларуска-рускі слоўнік.

М. Марков: В одной из Ваших работ написано буквально: белорусский язык сформировался практически уже в XV веке.

И. Марзалюк: Канчаткова, да.

М. Марков: Это Ваше мнение? Или научно устоявшийся факт?

И. Марзалюк: Я ніколі не выдаю меркаванні, якія неабгрунтаваны. Чытайце вялікага беларускага класіка, класіка беларускай філалогіі Яўхіма Карскага - рэктара Варшаўскага ўніверсітэта, зрабіўшага кар’еру ў Расійскай імперыі. Ці прачытайце ў перакладзе з нямецкай мовы работу 1934 года, калі я не памыляюся, аб актавай мове ВКЛ. Хрысціян Станг - нарвежскі даследчык. Ён паказаў як, калі і што было. Як лінгвіст. Гэта калі браць лексіку і фанетыку. Калі браць самаідэнтыфікацыю… Мы з калегамі з Расіі завяршылі працу над грантам. Здалі першапачатковы чарнавік, праца будзе прысвечана беларуска-рускаму, а калі дакладней, памежжу ВКЛ і Маскоўскай дзяржавы ў XVI ст. Там праментальныя стэрэатыпы (свій - чужы). Пра фарміраванне той ідэнтычнасці, якую зараз мы называем уласнабеларускай, рускай, украінскай… Як гэта было ў часе і прасторы. Там, у тым ліку, і міфалагемныя рады. Хутка ў Маскве і Піцеры гэтая кніжка з’явіцца. Будзем працаваць з прэстыжнымі расійскімі выдавецтвамі. Той, хто хоча пазнаёміцца з рэальнай гісторыяй, няхай чытае.


Игорь Марзалюк. Крупным планом


М. Марков: Выход даже этой книги каким-то образом позволит минимизировать заявления последнего времени в отдельных СМИ, на отдельных интернет-ресурсах о том, что в Беларуси проходит "мягкая белорусизация"? Согласитесь, доходит до откровенного абсурда и шовинизма. С другой стороны, как найти баланс, чтобы и развивать национальность, что вполне естественно в рамках суверенного государства, и не впасть в такой бнфовский национализм, как в начале 90-х?

И. Марзалюк: Рэспубліка Беларусь - яскравая ілюстрацыя таго, як гэта трэба рабіць. Кіраўніцтва дзяржавы, асабіста Прэзідэнт Беларусі прытрымліваюцца такога непапулярнага ў апанентаў улады прынцыпу інтэрнацыяналізму. Беларусы стварылі палітычную беларускую нацыю. Ніхто нікога палкай нікуды не заганяе. Ніхто беларускую мову не забараняе, літаратуру не забараняе. Ёсць магчымасці для самарэалізацыі на роднай мове. Калі для цябе асноўная мова камунікацый руская, карыстайся ёй. Гэта ёсць, але гэта як раз і не падабаецца. Аляксандр Рыгоравіч падчас аднаго са сваіх пасланняў быў абураны выказваннямі аднаго чалавечка, які і сёння любіць хадзіць у тым ліку і ў расійскае пасольства. Прозвішча яго называць не будзем, каб не рабіць піяр. Ён убачыў “насільственную” беларусізацыю ў шыльдах на беларускіх дарогах. Большага абсурду няма, калі людзі пішуць, што руская мова ў загоне, што яны дыскрымінаваны… Я, калі гэта чытаю…

М. Марков: У меня есть предложение. Давайте мы не будем пересказывать этот абсурд хотя бы потому, что Вы предполагаете, что такие вещи можно говорить в здравом уме.

И. Марзалюк: Так, гэта здаровы ангажыраваны розум. Я не ведаю, што ён там думае. Ведаю толькі адно, ён на гэтым робіць нармальныя грошы. Разумееце? У нас грантасмокі ёсць двух варыянтаў. Адны б’юць у бубен больш за 20 гадоў і сшыбаюць грошы з розных пасольстваў, якія крычаць, што з’яўляюцца прадстаўнікамі замучанага, замардаванага беларускага народа, які стогне пад цяжарам неправільнай улады. А другія крычаць, што знаходзяцца пад беларускай пятой, дыскрымінаваныя. Яны просяць грошы ў адпаведных расійскіх фондаў.

М. Марков: Любой человек, который занимается историей профессионально, рискует попасть под определенную ангажированность в силу своих собственных политических взглядов. Лично Вас это не коснулось?

И. Марзалюк: Давайце так. Гісторык - чалавек.

М. Марков: Естественно, он может ошибаться.

И. Марзалюк: Ён можа памыляцца. Больш за тое, у кожнага з нас ёсць свае палітычныя, эстэтычныя, этычныя погляды. Гэта ўсё ўплывае. Я ўсё сваё жыццё займаўся навукай, у маіх манаграфіях палітыкі практычна няма. Ну а зараз па сваёй асноўнай дзейнасці я палітык, які выдатна разумее гісторыю. Гісторыя як навука. Чэрчыль быў і палітыкам, і вучоным.

М. Марков: Не случайный пример?

И. Марзалюк: Не, проста да слова.

М. Марков: По сути политика использует историю?

И. Марзалюк: Сегменты гістарычных ведаў. Любы школьны падручнік па гісторыі, хто б што ні казаў, з аднаго боку павінен даць вывераныя факты, але калі мы кажам пра нацыянальнае мінулае, то любы падручнік - сімвал веры, грамадзянскі катэхізіс, гэта рэлігія пачуццяў герояў у любой краіне.


Игорь Марзалюк. Крупным планом


М. Марков: Игорь Александрович, у нас много ярких историков. Но почему нет объективного, исторически выверенного, правдивого учебника по истории Беларуси? Вы возглавили комиссию, у Вас появились соответствующие рычаги, чтобы решить этот вопрос. Когда появится такой объективный учебник?

И. Марзалюк: Якасць беларускіх падручнікаў па гісторыі для сярэдняй школы на сённяшні дзень у разы вышэйшая той, што была 10-12 гадоў таму. У нас ёсць надзвычай класныя яркія падручнікі. У першую чаргу падручнікі гісторыі Беларусі часоў феадалізму. Ёсць такі аўтар Цёмышаў, які напісаў выдатныя падручнікі, якія нават сумяшчаюцца з рознымі электроннымі гаджэтамі, меткамі, закладкамі. Там шыкоўна ўсё зроблена. Ставім плюс, але праблема ёсць, безумоўна. Для вышэйшай адукацыі на сённяшні дзень выверанага сістэмнага падручніка па гісторыі Беларусі, які б адлюстроўваў аб’ектыўна асноўныя этапы развіцця беларускай дзяржаўнасці, няма. Трэба сабрацца, пагаварыць і зрабіць.

М. Марков: С новым министром будете об этом разговаривать?

И. Марзалюк: Ужо гаварыў.

М. Марков: Этот вопрос как-то связан с Вашими недавними высказываниями, что уровень гуманитарного образования в вузах, который основывается на количестве учебных часов, которые отводятся на эти самые гуманитарные науки, падает. В результате студенты хорошо решают задачи, но в слове из 4 букв делают 5 ошибок. Вы такой пример приводили.

И. Марзалюк: Абсалютна шкодны падыход, які прыводзіць да таго, што мы забываем пра тое, што ўніверсітэт - гэта не падрыхтоўка мерчэндайзераў, а падрыхтоўка патрыётаў сваёй краіны. Гуманітарны блок дае магчымасць у нашых умовах гэтыя лакуны запоўніць. Кажуць пра Германію. Забываюць, што там тыя, хто трапляе ва ўніверсітэт, заканчваюць 12-гадовую гімназію. Апошнія гады там і культура, і філасофія, таму тэхнарам гэты блок скарачаецца, калі яны трапляюць у нямецкі ўніверсітэт. У нас гэтага няма. Пад гучныя крыкі аб еўрапейскім працэсе мы рэальна страчваем вывераную і глыбокую традыцыю і нічога не набываем узамен.


"У чалавека могуць быць розныя палітычныя погляды, але мая Радзіма тут, я жыву тут"


М. Марков: В октябре 2015 года накануне президентских выборов Вы записали видеообращение. Скажу откровенно, что нужно иметь определенную смелость, чтобы подобные вещи записывать. Оно называется примерно так - “Почему я буду голосовать за А. Г. Лукашенко”. Помимо этого Вы не побоялись признать один интересный факт. В 1994 году Вы были сторонником более правого крыла общества, Вы тогда голосовали за Позняка.

И. Марзалюк: Самае смешнае, што гэта мне прыпісала “Наша ніва”. Там у тэксце нідзе гэтага факта няма. Рэальна я галасаваў за Шушкевіча, калі на тое ўжо пайшло. На самай справе гэта яшчэ адзін такі фэйк.

М. Марков: Прекрасно, для этого и нужно приходить на встречи с журналистами, развеять мифы. Что произошло? Почему Вы изменили свои политические предпочтения?

И. Марзалюк: Я растлумачу. Для тых, хто мяне не любіць, усё проста. Шкурнік, прыстасаванец… Я хачу сказаць, што я і без гэтага вельмі нядрэнна зарабляў навукай. Я ўмею зарабляць сваёй прафесіяй. Дык вось. Я заўважыў адну вельмі непрыемную рэч. Я пабачыў, што такое праца “незалежных” у Беларусі, як дзеляць грошы, каму і на што іх даюць. А Радзіму прадаваць я не ўмею. Я выхаваны не так. У чалавека могуць быць розныя палітычныя погляды, але мая Радзіма тут, я жыву тут. Памятаеце, галоўны крытэрый - практыка. Для мяне практыка, беларуская рэчаіснасць, рэальны суверэнітэт краіны, тое, што было зроблена за гэты час, пераканала. Я пабачыў абсалютна рэальныя змены, якія ўмацоўвалі суверэнітэт нашай дзяржавы, пабачыў пазітыўныя крокі да стварэння культурнай, эканамічнай, нацыянальнай краіны. Таму я выдаў гэты відэазварот. Я ні перад кім не каюся. Я не змяніў бы ў сваім жыцці ніводнага дня, хвіліны, секунды. Гэта быў бы не я, а іншы чалавек. Я - сума ўсіх сваіх учынкаў, добрых і не вельмі, памылковых. Я адказваю за кожны дзень, які я пражыў. Гэта мой асэнсаваны выбар. Ненавіджу людзей, якія расказваюць, што іх згвалцілі абставіны. Чалавек свабодны нават у канцлагеры. Ён можа падпарадкоўвацца, каб захаваць жыццё, а можа пайсці на калючы дрот і памерці. 

Свабода - абсалютная рэч, якая прысутнічае ў кожнага з нас. Шчыра кажу, для мяне гэта вынік той эвалюцыі, якую прайшла Беларусь - ад абсалютна слабай і неабароненай. Памятаю, як пісаў кандыдацкую дысертацыю, калі мне ні на што не хапала. Самае смешнае - я ад дзяржавы не ўзяў ніводнага льготнага крэдыту. Валютныя браў, калі набываў другую кватэру, а першую прадаваў. Мне было пацешна глядзець на сваіх калег, якія ўзялі крэдыты на 40 гадоў, а зараз гэтыя крэдыты нічога не каштуюць, яны іх усё роўна не гасяць, па 3 рублі носяць, хаця даўно ўжо жывуць у гэтых кватэрах. І яны становяцца ў позу, як я кажу, а я памятаю, як яны прыходзілі, даведзеныя да адчаю, у іх было па двое дзяцей, прыходзілі да рэктара і прасілі нейкую надбаўку, бо не маглі выжыць. Тая ўлада, супраць якой яны выступаюць, дала ім магчымасць паправіць маёмасныя, фінансавыя пытанні. І гэта абсалютна правільна. Памятаеце, было модна ў 80-я гады казаць аб канвергенцыі - спалучэнні лепшых рыс сацыялістычнага лада з лепшымі рысамі капіталістычнага. Адзіная краіна, якая паспрабавала гэты прынцып рэалізаваць, - гэта Беларусь. Адзін з нямецкіх аналітыкаў лічыць, што тая мадэль, якую мы выбудоўваем, цалкам не разгарнулася, яна будзе нагадваць сацыяльную мадэль Германіі, страх сказаць, гэта варыянт беларускага капіталізму.


Игорь Марзалюк. Крупным планом


М. Марков: Вы хорошо знаете историю Беларуси и истоки ее государственности. Почему тогда, на Ваш взгляд, за прошедшие 20 лет суверенитета нашим ученым пока так и не удалось четко сформулировать белорусскую национальную идею?

И. Марзалюк: Я зараз буду нясціплы. Я быццам і сфармуляваў. І да мяне былі такія людзі. Прыгадаю некаторых. Першая спроба фармуліроўкі (там, канешне, больш пра нацыянальны характар) - у Ігната Абдзіраловіча (Канчэўскага). Усім раю перачытаць яго працу. Беларусь знаходзіцца на цывілізацыйным разломе Усхода і Захада, мы ўвабралі ў сябе код і ўсходнехрысціянскай культуры, і заходняй. Але мы не прынялі абсалютызм і максімалізм Усхода, не ўзялі і цураемся эгаістычнага індывідуалізму Захада. Самым парадаксальным спосабам, замест таго каб раскалоцца, як гэта, напрыклад, адбылося ў Югаславіі і іншых месцах, мы ўсе гэтыя разломы знітавалі праз надканфесійную, надэтнічную, палітычную дактрыны. Наш народ даўно сфармуляваў гэтую ідэю. Для нас не важна, якой ты веры і крыві, абы ты чалавек быў добры. Паводзь сябе па-людску - і ты будзеш адным з нас.

М. Марков: В коротких лозунгах как это можно обозначить?

И. Марзалюк: Самы просты ўніверсальны вымер нацыянальнай ідэі: Беларусь - наш агульны дом. Якуб Колас “Новая зямля”. Там усё ёсць. Гэта першае, гэта базавы ўзровень. Мы не былі б славянамі, больш усходнімі славянамі, калі б мы не захацелі пашукаць сваё місіянства, пакліканне. Як гэта ні парадаксальна, Беларусь на сённяшні дзень - гэта адзіная краіна, цалкам нармальная, традыцыяналісцкая, з захаваннем усіх еўрапейскіх кодаў. Мы краіна класічных базавых традыцыйных еўрапейскіх каштоўнасцяў ва ўсіх трох вымерах (праваслаўным, каталіцкім, пратэстанцкім). Можна на экскурсіі ўжо прывозіць тых, хто настальгуе па нармальным праваслаўі, каталіцызме, па нармальным этычным ідэале, які грунтуецца на базавых фундаментальных каштоўнасцях усіх аўрамічных рэлігій: іўдаізм, іслам, хрысціянства…

М. Марков: Чувствуется, что здесь уже в Вас проснулся лектор, который нам, студентам, читает лекцию.

И. Марзалюк: І трэці нюанс. Беларусь як цэнтр зборкі Еўразіі. Ідэя вялікай Еўропы можа быць рэалізавана толькі праз нас, з нашым удзелам, без нас яна ніколі не зможа стацца. Прыклад Мінска ў сувязі з мірам ва Украіне. Дам падставу называць аўстрыйскім палітолагам Беларусь яшчэ і ўсходнеславянскай Швейцарыяй. Вось і ўсё.

М. Марков: Белорусы ценят и любят стабильность. Не нужны никакие революционные потрясения. Они не любят, когда им что-то навязывают. Понятие "революция" связывают непосредственно с разрушениями, смертью, коллапсом. Это не тот путь, по которому нам хотелось бы всё-таки идти. В отношении белорусского языка. Понятно, что белорусский язык можно и нужно развивать. Но как это сделать не навязывая?

И. Марзалюк: Штука ў тым, што ўсё, што з-пад палкі, не прычапляецца. Я скажу так. Па-першае, рускай мове нічога не пагражае ў любым выпадку. Калі б і не была мова дзяржаўнай, нічога б ёй і найбліжэйшыя 100 гадоў усё роўна не пагражала б.

М. Марков: Бельгия говорит на 2 языках - и всё нормально, ничего страшного.

И. Марзалюк: Мы павінны даць чалавеку свабоду выбару, забяспечыць гэтую свабоду выбару. Усё. У беларускай мовы няма іншай радзімы. Калі на вуліцах амаль цалкам рускамоўных гарадоў спытаць, якая іх родная мова, яны скажуць, што беларуская.

М. Марков: Цифры в переписи говорят об этом.

И. Марзалюк: Таму я тут не бачу праблемы. Класічны прыклад. Калі італьянцы стваралі нацыю ў XIX ст., на правільнай італьянскай мове гаварылі 2%, але было жаданне мільёнаў зрабіць мову жывой. Тут ніякі адміністрацыйны рэсурс, гвалт, прымус не дапаможа. Да, беларуская дзяржава павінна спрыяць усім формам культуры на беларускай мове. Гэта павінен быць сустрэчны шлях. Пачынаць трэба з сябе. Вырасла пакаленне беларусаў, якім ужо 20-25 гадоў, для якіх беларускасць - арганічная з’ява, незалежна ад таго, на якой мове яны штодзень гавораць. Беларуская мова ў тэкстах, песнях, творах - гэта трэнд.

М. Марков: Пропагандировать и рекламировать - это не значит навязывать.

И. Марзалюк: Канешне.


Игорь Марзалюк. Крупным планом


"Мы добрыя. Але не трэба нас чапаць. Бо нашы хлопцы, калі ваююць, дык так, як сена косяць. Роўненька"


М. Марков: Давайте попытаемся ответить коротко на ряд простых вопросов. Что изображено на первом детском Вашем фотоснимке, который Вы считали почти профессиональным?

И. Марзалюк: Памятаю, што стаю з пластыкавым мячом на кургане радзімічаў, шчыт і меч - усё як мае быць.

М. Марков: А помните первый выученный стих, который Вы рассказывали Деду Морозу?

И. Марзалюк: Канешне. Гэта была паэма "Барадзіно". Я яе ведаў на памяць у 5 гадоў і зараз магу працытаваць. Я страшна люблю Лермантава.

М. Марков: Любимая книга детства?

И. Марзалюк: В. Скот "Айвенга".

М. Марков: Отец Ваш тоже был историком. Это повлияло на выбор профессии?

И. Марзалюк: Каласальна.

М. Марков: А чем занимается Ваш сын?

И. Марзалюк: Мой сын вучыцца ў 8-м класе. Выйгравае алімпіяды па гісторыі, у яго бездакорная англійская мова. Ён марыць пра кар’еру дыпламата.

М. Марков: То есть он не обречен стать историком?

И. Марзалюк: Не.

М. Марков: Что необходимо белорусу, чтобы в Беларуси считаться культурным человеком?

И. Марзалюк: Я думаю, ведаць беларускую мову.

М. Марков: Как парламентарий Вы должны были бы выступать за мораторий на смертную казнь, чтобы войти в Совет Европы, расширить свои полномочия. Но Ваше истинное отношение?

И. Марзалюк: Я глыбока перакананы, што ёсць рэчы, якія каштуюць больш за Савет Еўропы.

М. Марков: Три избирательные системы: мажоритарная, пропорциональная, смешанная. Сторонником какой Вы являетесь?

И. Марзалюк: Змешанай.

М. Марков: Что можно считать или что может являться символом Беларуси или определённым кодом нации?

И. Марзалюк: Я думаю, усё ж такі зубры. Мы добрыя. Але не трэба нас чапаць. Бо нашы хлопцы, калі ваююць, дык так, як адзін сказаў чалавек, які бачыў нашых у Афганістане, як сена косяць. Роўненька.

М. Марков: Глава государства неоднократно подчеркивал, что суверенитет - это главная ценность. Какие бы ценности Вы поставили на 2-е и 3-е места?

И. Марзалюк: Нашы духоўныя каштоўнасці і сям’ю. Тры рэчы: Бог, Бацькаўшчына, бацькі.

М. Марков: На Ваш взгляд, в чем предназначение белорусов?

И. Марзалюк: Беларусы - народ, які зведаў столькі болю, крыўды, няпраўды за сваю шматгадовую гісторыю, што іх прызначэнне - праўдзівае, хрысціянскае. Паказаць людзям, што можна на адной тэрыторыі жыць мірна, нягледзячы на рознае веравызнанне, навучыць людзей жыць па Хрысце, а не толькі прыкідвацца, што жывеш.

М. Марков: Спасибо за этот отличный откровенный и очень познавательный разговор. Спасибо.

И. Марзалюк: І Вам!

Комментарии


Авторизуйтесь

Смотрите также

30.03.2017  |  Крупным планом
23.03.2017  |  Крупным планом
16.03.2017  |  Крупным планом
02.03.2017  |  Крупным планом
23.02.2017  |  Крупным планом
09.02.2017  |  Крупным планом
19.01.2017  |  Крупным планом
12.01.2017  |  Крупным планом
29.12.2016  |  Крупным планом