Для шматлікіх людзей сацыяльныя сеткі - асноўная крыніца штодзённых навін. Гэта з аднаго боку. З другога, успомнім нядаўні скандал з кампаніяй Cambridge Analytica, якую вінавацяць у выкарыстанні асабістых звестак амаль 90 мільёнаў карыстальнікаў сацсеткі Facebook.
Скандал, які востра пазначыў пытанне: як рэгуляваць сацсеткі, якія ператварыліся ў платформы распаўсюджвання дэзінфармацыі, фэйкавых навін і мэтавай палітычнай рэкламы? Андрэй Лапцёнак вывучыў рэзананс у еўрапейскіх СМІ: там патрабуюць большага рэгулявання для Facebook.
Іаган Обераўэр, выдавец, арганізатар Еўрапейскага газетнага кангрэса: "Лічбавая прастора вызваляе шматлікія з усіх забарон, што было б неймаверна ў аналагавым свеце. Друкаваная газета, а таксама радыё і тэлебачанне не дапускаюць таго, што штодня практыкуецца ў сацыяльных сетках".
Выдавец і арганізатар Еўрапейскага газетнага кангрэса Іаган Обераўэр спрабуе ўпэўніць калегаў-журналістаў: выпадак з Cambridge Analytic даказаў тое, што раней не атрымалася даказаць СМІ - небяспека Facebook для грамадства і яго сістэмы каштоўнасцяў, дзе парушаецца дэмакратычны кансенсус і раскручваецца спіраль нянавісці, а стваральнік сацсеткі Марк Цукерберг цалкам арыентаваны на атрыманне прыбытку.
Журналісты настойваюць над увядзеннем больш фундаментальных мер кантролю. Прапаноўваецца стварыць ад сістэмы захавання каштоўнасцяў, да стварэння альтэрнатывы Fаcebook кааліцыяй СМІ. Акрамя таго, еўрапейскія журналісты недвухсэнсоўна намякаюць, што Facebook з'яўляецца амерыканскім прадпрыемствам, і патэнцыяльная даступнасць звестак яго карыстальнікаў для амерыканскіх органаў улады нясе дадатковыя рызыкі ў заяўленай канцэпцыі "Амерыка першым чынам!". І можа стаць эфектыўным інструментам, напрыклад, у тарыфнай вайне ЗША і Еўрасаюза.
Журналісты заклікаюць абавязаць Facebook адкрыцца, падобна таму, як былі адкрытыя ў Еўропе рынкі электраэнергіі і газу і дазволіць пераходы з адной сацсеткі ў другую. А пакуль пагадзіліся калегі па цэху - такая сацсетка - манаполія, якая больш атрымлівае ад СМІ, чым яны ад яе, а значыць, з'яўляецца канкурэнтам, для барацьбы з якім СМІ павінны аб'ядноўвацца.
Міхаіл Даравееў, CEO Informburo.kz (Казахстан): "Трэба проста знайсці спосаб існавання. У нас, мне здаецца, у СМІ няма іншага выхаду, як пэўная правераная інфармацыя, яна ў традыцыйных СМІ".
Зрэшты, частка экспертаў называе радыкальныя абвінавачанні ў адрас Facebook і спробы ўскласці на яе адказнасць за "ўсё дрэннае ў свеце": генацыд у М'янме, абранне Дональда Трампа або Brexit - "паляваннем на ведзьмаў". І ўсё ж прызнаюць, што вызначанае рэгуляванне лічбавага свету неабходна, проста павінна заставацца ў рамках рыначнай эканомікі. Супрацоўніцтва з Facebook або Google прыносіць выданням больш карысці, чым барацьба з імі, у прыватнасці, кожны з іх забяспечвае да 30 % інтэрнэт-трафіку. У цэлым эксперты сыходзяцца ў меркаванні, што ад саміх сацыяльных сетак шмат у чым будзе залежаць, наколькі высокім будзе крэдыт даверу да іх з боку грамадства.
Па сутнасці сваёй, сацсеткі - гэта сродкі масавай інфармацыі, а значыць, нараўне з іншымі СМІ павінны падлягаць рэгуляванню і браць на сябе вызначаныя абавязацельствы па праверцы інфармацыі.













