Сумны вынік тэрарыстычнай атакі - 31 загінуўшы і больш за 300 пацярпелых. Такая ашаламляльная лічба лёгка тлумачыцца: выбухі адбыліся ў месцах збору вялікай колькасці людзей. Спачатку ў брусельскім аэрапорце Завентэм. Следам - у метро. Сярод пацярпелых - трое беларусаў, якія жывуць у Бельгіі. Яны атрымалі лёгкія траўмы, і жыццям суайчыннікаў зараз нішто не пагражае. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ад імя беларускага народа і сябе асабіста накіраваў самыя глыбокія спачуванні і словы падтрымкі каралю бельгійцаў Філіпу, родным і блізкім загінуўшых і пацярпелых у выніку тэрактаў у Бруселі, а таксама ўсяму народу Бельгіі.
Тое, што такая бяда прыйдзе, падазравалі многія, але верыць у гэта мала хто хацеў. Брусель - сталіца Еўрасаюза з мноствам офісаў еўрапейскіх арганізацый, бясконцым патокам ВІП-персон, а значыць, і адпаведным узроўнем аховы - яшчэ некалькі гадоў назад лічыўся ці не самым бяспечным горадам Еўропы. Але… тое было некалькі гадоў назад.
Як высветлілася, гэта было лжывае адчуванне. Пра якую бяспеку можа ісці размова, калі тэрарысты ўзрываюць аэрапорт літаральна за два крокі ад штаб-кватэры НАТА. Гэта шок. І для простых людзей, і для кіраўніцтва Еўрасаюза - слёзы Магерыні таму пацверджанне. Цэнтр Бруселя ператварыўся ў месца салідарнасці і скрухі. І нават сімвал горада - усім вядомы хлопчык - стаў яшчэ і сімвалам барацьбы, падлучыўшыся да тушэння пажару тэрору.
Тэракты ў Бруселі прымусілі ўвесь кантынент узмацніць меры бяспекі ў аэрапортах, абвалілі біржы і паднялі цэны на золата і яшчэ раз паказалі: Еўропа, падобна, безабаронная перад тварам ісламісцкай пагрозы. Наша здымачная група амаль адразу пасля тэрактаў адправілася ў Брусель, што было няпроста зрабіць, бо самалёты туды не лёталі, цягнікі не хадзілі. Тым не менш усё атрымалася: наш карэспандэнт Юрый Казлоў выходзіць з намі на сувязь з бельгійскай сталіцы.
Трохдзённая жалоба па ахвярах тэрактаў у брусельскім аэрапорце і падземцы завяршылася яшчэ ў пятніцу. Але плошча Біржы працягвае тануць у кветках. Тут - самы вялікі ў горадзе імправізаваны мемарыял, прысвечаны памяці загінуўшых. Асфальт на плошчы размаляваны крэйдамі - паўсюль надпісы "Мір", "Не тэрарызму", "Нас не запалохаць". У вечары тут часта спяваюць "Imagine" Джона Ленана, "Няма для чаго забіваць і паміраць за штосьці" - радкі з гэтай песні.
22 сакавіка - у дзень тэрактаў, нягледзячы на высокі ўзровень пагрозы і просьбы ўлад заставацца дома, - тысячы жыхароў Бруселя выйшлі на плошчу, каб паказаць забойцам: бельгійцы адзіныя, яны не баяцца. Але атмасфера страху ўсё ж ахінае горад. Гэта адчуваецца ад вялізнай колькасці вайскоўцаў і паліцэйскіх - яны тут на кожным кроку, - ад закрытых крамак і кафэ, паўпустых вулачак. Людзі баяцца адно аднаго: карэнныя бельгійцы асцерагаюцца суграмадзян з іншым колерам скуры, тыя, у сваю чаргу, імкнуцца абыходзіць бокам нарады паліцыі. Многія прызнаюцца, яны ўжо ніколі не змогуць пачувацца ў бяспецы.
Алесандра Д'Анджэла, жыхарка Бруселя: "Мы больш не можам пачувацца ў бяспецы. Калі я была маленькай, а зараз мне 45, войны былі дзесьці далёка, за мяжой. А зараз усё гэта тут, у дэмакратычнай краіне. У гэтым праблема".
У Бруселі растуць і антыісламскія настроі. Нягледзячы на тое што пераважная большасць мясцовых мусульман - законапаслухмяныя грамадзяне, якія асуджаюць насілле, глядзець на іх пачынаюць з асцярогай.
Па горадзе прыкметна, што ён чакае новага нападу. І хоць узровень пагрозы быў нядаўна паніжаны, а надзвычайнае становішча ўлады наогул не ўводзілі, амаль кожную ноч у Бруселі чутныя выццё сірэн і гукі стрэлаў. З надыходам цемры паліцыя ладзіць аблавы ў мусульманскіх раёнах. А днём часам перакрываюць уваходы на цэнтральны вакзал. Цягнікі патрулююць спецыяльныя нарады. На вуліцах людзі з аўтаматамі правяраюць дакументы ў кожнага, хто здасца падазроным.
Рычард, турыст з ЗША: "Як раз у дзень тэрактаў я прыляцеў у Брусель з ЗША. Усё было перакрыта, самалёты не лёталі. Прыйшлося дабірацца сюды цягніком з Амстэрдама. Хацеў бы сказаць, што мне не было страшна, але гэта не так. На жаль, такія рэчы становяцца нормай: Нью-Ёрк, Парыж, Лондан, Мадрыд - хто наступны?"
Сёння бельгійцы святкуюць Вялікдзень, але дабрацца дахаты на свята з камандзіровак атрымалася не ўсім. Аэрапорт Завентэм па-ранейшаму закрыты. Пад'езды да яго ахоўваюць вайскоўцы і паліцыя. Дарэчы, следчыя дзеянні ў аэрапорце ўжо завяршыліся, засталося ацаніць шкоду ад тэракта і паправіць дах у зале вылетаў: ад выбухаў ён часткова абваліўся.
Анке Франсен, спецыяліст па сувязях з грамадскасцю аэрапорта Завентэм: "Зараз у аэрапорце працуюць інжынеры і тэхнічны персанал - яны ацэньваюць шкоду. Не толькі ў зале вылетаў, але і на іншых паверхах правяраюць працаздольнасць інфармацыйнай сістэмы. Пасля будзем думаць пра адкрыццё аэрапорта. Хацелася б зрабіць гэта хутчэй, дзе-небудзь да наступнага аўторка".
Ібрагім і Халід Бакраўі і Наджым Лашраўі - 22 сакавіка гэтыя грамадзяне Бельгіі з невялікім інтэрвалам узарвалі сябе ў натоўпе людзей. Двое - у аэрапорце Завентэм. Адзін - у цягніку метро, недалёка ад станцыі "Мальбек".
У выніку тэрактаў пацярпелі трое беларусаў, якія зараз жывуць у Бельгіі, - сямейная пара з дзіцем. Нашы суайчыннікі атрымалі лёгкія траўмы. Але прэсу просяць не турбаваць іх: успамінаць пра здарэнне цяжка. Пад намі - станцыя метро "Мальбек". Літаральна за сто метраў адгэтуль крыху вышэй па вуліцы знаходзіцца будынак Еўрапейскай камісіі. Следчыя лічаць, што бомба павінна была ўзарвацца каля яго, але з нейкай прычыны спрацавала раней.
Больш за 30 загінуўшых і 300 пацярпелых - жалобны спіс мог быць значна даўжэйшым, калі б не добрая памяць таксіста, які падвозіў забойц да аэрапорта. Ён запомніў твары смяротнікаў, адрас іх кватэры, у якой пазней была знойдзеная вялізная колькасць выбуховых рэчываў, і яшчэ адну важную дэталь. У смяротнікаў было тры сумкі, але ў аэрапорце ўзарваліся дзве бомбы. Дзякуючы сведчанням вадзіцеля яшчэ адно выбуховае прыстасаванне было знойдзенае і абясшкоджанае.
Спецслужбы лічаць, што выбухі ў Бруселі і лістападаўскія напады ў Парыжы - справа рук адной тэрарыстычнай ячэйкі, якую ўзначальвае галоўны ідэолаг атак на французскую сталіцу Салах Абдэслам. У сярэдзіне сакавіка ён быў арыштаваны. Зараз тэрарыста трымаюць у падземнай турме за 13-ю браняванымі дзвярамі. Арышт Абдэслама і серыя ўдалых спецаперацый, які прайшлі на гэтым тыдні, далі ўладам Бельгіі і Францыі падставу гаварыць пра хуткую перамогу над сеткай экстрэмістаў. Але скептыкі лічаць, што паліцэйскія рэйды і арышты патэнцыяльных тэрарыстаў не вырашаць праблему. Па-першае, многія меры бяспекі ажыццяўляюцца для галачкі, да прыкладу, пасля шасці вечара нарады паліцыі з вуліц Бруселя знікаюць: у праваахоўнікаў сканчаецца рабочы дзень. Па-другое, гарады накшталт Бруселя і Парыжа - проста ідэальныя інкубатары для радыкалаў.
Шматлікія жыхары вялізных мусульманскіх кварталаў не здолелі інтэгравацца ў еўрапейскае грамадства. Нізкі ўзровень жыцця і адукацыі робяць іх лёгкай здабычай для вярбоўшчыкаў. У пералічэнні на душу насельніцтва Бельгія - еўрапейскі лідар па колькасці грамадзян, якія ваююць на баку "Ісламскай дзяржавы" ў Сірыі і Іраку. І якія вяртаюцца назад разам з патокам бежанцаў.













