Прэзідэнт наведаў гаспадарку з самай высокай ураджайнасцю бульбы ў краіне

13 октября 2020

Аб перспектывах ураджаю-2020 сёння гаварылі ў Віцебскім рэгіёне. Туды адправіўся прэзідэнт. Увага да працы ў палях па восені змяшчае свой фокус. Збожжавыя ўжо ў засеках. Але ўраджай яшчэ не сабраны. Верасень быў гарачай парой на бульбяных палях краіны. Іх уборка ўжо на фінішы. У Талачынскім раёне яны не толькі самыя вялікія, але і самыя ўраджайныя. А мясцовы кансервавы завод незалежна ад профілю моцна стаіць на нагах. Прыклад для іншых, адзначыў прэзідэнт. Эфектыўная селекцыя і строгае выкананне тэхналогій - зарука поспеху. Але галоўнае - людзі. Аграрыі заўсёды былі апорай для краіны. І сёння яны працягваюць займацца рэальнымі справамі.

Пра фініш уборачнай кампаніі Вольга Анішчанка.

Бульбяны сезон - 2020

Гэта, мабыць, самыя вядомыя "хлебныя" палі Беларусі. Хлеб, вядома, тут вырошчваюць, як гаворыцца, не першы. Другі! Але для многіх у гэтай спрэчцы ён па-ранейшаму зусім не саступае.

Талачынская зямля, так склалася, месца самае што ні ёсць бульбяное. Бульба лепшая ў прыдзвінскім краі. У мясцовай гаспадарцы Талачынскага кансервавага завода яе столькі, як, мабыць, нідзе ў краіне. Гавораць, калі б капалі як раней, наўрад ці справіліся нават за некалькі месяцаў. Яшчэ б: 900 гектараў. Што ні восень - час самай масавай уборкі.

З беларускіх палёў збяруць больш за 6 мільёнаў тон бульбы

Чакаецца, што сёлета з беларускіх палёў збяруць крыху больш за 6 мільёнаў тон. Столькі накапалі і летась. Уборачная набліжаецца да фінішу. Амаль 90 % ужо ў засеках, рапартуе міністр. Засталося крыху паднаціснуць. 20 кастрычніка - той самы дэдлайн, калі збяруць усё да апошняй бульбіны. Наогул гэты год для аграрыяў атрымаўся вельмі паспяховым. Разлічвалі на рэкорд збожжавых (гэта калі пра першы хлеб.) Гавораць, не пралічыліся. Калі трошкі акругліць.

Прэзідэнт наведаў гаспадарку з самай высокай ураджайнасцю бульбы ў краіне

Але Талачын сёння ставяць у прыклад. Тут не толькі іншыя маштабы плантацый. Завод працуе так, што ўраджай бульбы ледзь ці не ўдвая вышэйшы, чым у сярэднім па краіне. 500 цэнтнераў з гектара (і гэта як мінімум) - узровень еўрапейскіх лідараў. Столькі капаюць у Германіі або Нідэрландах. Для параўнання, у сярэднім на нашым полі крыху больш за 300. Але сакрэт яшчэ і ў тым, што львіная доля ўраджаю (каля 80 % па краіне) - справа рук дачнікаў і вяскоўцаў, а зусім не сельгазарганізацый. І тут ужо не да гонкі за небывалым вынікам. Яго забяспечыць толькі праца ў цеснай звязцы з навукоўцамі. Пляцоўка Акадэміі навук сёння сапраўдны палігон для выпрабаванняў. Ёсць нават гатунак, які не схільны да вірусаў. Навукоўцам спатрэбіліся чатыры дзясяткі гадоў перш чым даказаць: навука можа зрабіць так, каб бульба ніколі не хварэла. Мара дачнікаў. Свая - вясёлкавая - неўзабаве будзе і ў гаспадынь.

На Талачынскім кансервавым заводзе рыхтуюць да запуску цэх па вытворчасці бульбы фры

Можна чыпсы, а можна і бульбу фры. Гэта ноу-хау для беларускіх вытворцаў. Сёння ўвесь паўфабрыкат, які трапляе на беларускі стол, закупляюць за мяжой. І гэта ў краіне, дзе па-ранейшаму ядуць і вырабляюць бульбу ў пераліку на душу насельніцтва як нідзе ў свеце.

На Талачынскім кансервавым вырашылі гэта паправіць і пабудаваць цэх, дзе такую бульбу паставяць на паток. Хутка прэм'ера.

Праца інтэграцыйных структур у АПК

Але, як часта бывае, размова на вышэйшым узроўні не абмяжоўваецца толькі дэталямі тэхналогій або эканамічных індыкатараў. Тым больш, гэтага не чакалі тут, на Віцебшчыне, дзе аграрыі заўсёды ў асаблівым тонусе. І землі тут не самыя ўраджайныя, і клімат не той, што на поўдні. Як павысіць эфектыўнасць АПК? Здавалася б, вырашылі: інтэграцыйныя структуры - вось тое, чаго варта трымацца. Гэта свайго роду саюзы аграрыяў і перапрацоўшчыкаў, якія разам працуюць на эфектыўную вытворчасць. Тэорыя выглядала вельмі пераканаўчай. Курс канчаткова ўзялі вясной. "Але як на справе?", - спытае прэзідэнт.

Талачынскі кансервавы, вядома, па-за гэтай глабальнай схемай. Але таксама свайго роду інтэграцыя. Тут вырошчваюць не толькі другі хлеб. Без першага таксама ніяк! А яшчэ - крухмал, сокі, фруктова-ягадныя віны. Шокавая замарозка гародніны, грыбоў і ягад - таксама родам з Талачына. Але ў выніку ўвесь аграрны цыкл заточаны на бульбу. "Рэнтабельна!", - упэўнівае дырэктар. "Усім бы так!", - дадасць Прэзідэнт.

Адным словам, аграрыі сваю справу ведаюць! Нягледзячы на няпросты пандэймійны сезон для эканомікі, сельская гаспадарка ўмее дабаўляць. 5% - раскоша па цяперашніх часінах. Але там, дзе праца ідзе спарней, няма месца пустым словам - толькі рэальнай справе!

Прэзідэнт аграрыям: Калі б у нас у Мінску такі народ быў, мы былі б найбагацейшымі

Тэхналогіі захаванасці бульбы

Але мала сабраць - у Талачыне гэта сапраўды ведаюць! Бульба да вясны даляжыць. Нават у такой колькасці!

А там ужо іншыя цэны і прыбытак для вытворцы. Строга трымацца тэхналогіі тут вырашылі яшчэ 10 гадоў таму, калі пабудавалі першае бульбасховішча. Ледзь пазней - другое. Але з такімі "магутнасцямі" і на трэцяе гатовыя пайсці! У двух гатовых змесціцца толькі палова ўраджаю. Але нічога не прападзе! Прама з колаў беларуская бульба паедзе да загранічнага заказчыка.

Прэзідэнту пакажуць увесь працэс - ад і да. Каліброўка, сартаванне, падача на дазатар, узважванне, толькі пасля - пакаванне. Нешта пад сілу робатам, але без ручной працы пакуль ніяк. Мясцовыя працаўнікі маюць вопыт. На захоўванне адправяць толькі бульбу таварнага выгляду. Каб у гандлю не было пытанняў у любы сезон. Камп'ютарны клімат-кантроль забяспечыць захаванасць на месяцы.

Прэзідэнт пратэсціраваў ураджай-2020

І вядома, паездка ці наўрад магла абысціся без дэгустацыі. Тым больш, час абеду. А на свежым восеньскім паветры - гарачая бульбачка. А што яшчэ трэба? Але ў Талачыне было чым здзіўляць! Вінаград, айва, адборныя клубніцы, нават дзіўная актынідыя, чымсьці якая нагадвае ківі - усё сваё, мясцовае! З такім ураджаем не сорамна здацца нават прэзідэнту!

Ці то клімат спрыяе, ці то надвор'е, ці то проста рукі залатыя. Аграрыі, здаецца, могуць усё. Але якім бы ні быў "стол", беларусы сапраўды ведаюць - хлеб усяму галава. Хай і другі.