Прэзідэнт Беларусі з працоўным візітам наведаў Баранавічы і Баранавіцкі раён

22 Сакавіка 2019

Пачынаем выпуск з аповеду аб галоўнай падзеі дня - паездцы Прэзідэнта ў Брэсцкую вобласць. Рабочы візіт Кіраўніка дзяржавы гэтым разам стаў падставай для абмеркавання самага шырокага спектру пытанняў. Ад ролі Беларусі на глабальнай палітычнай арэне да лакальных задач і канкрэтных даручэнняў у эканоміцы, сацыяльнай сферы і спорце. Дарэчы, зусім нядаўна падчас "Вялікай размовы" як раз і быў зроблены аналіз самых праблемных і хвалюючых тэм для беларусаў. А сустрэча з актывам раёна і горада Баранавічы - добрая падстава на месцы абмеркаваць усе звароты. З імі, дарэчы, Аляксандр Лукашэнка асабіста ўважліва азнаёміўся. 

Паводле даследаванняў, больш за ўсё людзей хвалюе рост цэн. Гэтае пытанне падняў Прэзідэнт, а ледзь пазней агучылі і самі жыхары райцэнтра. Таксама абмяркоўваліся працоўныя месцы, выплаты і памеры зарплат і пенсій. Гэтыя сацыяльныя маркеры былі і застаюцца ключавымі для ўсіх рэгіёнаў. Але асаблівы акцэнт будзе зроблены на 11 гарадах, дзе ў найбліжэйшыя два гады павінна быць забяспечана паскоранае сацыяльна-эканамічнае развіццё. Паездка ў Баранавічы - гэты прамы працяг працы, якая пачалася яшчэ летась у Аршанскім раёне. Вядома, кожны рэгіён унікальны і павінен спаўна рэалізаваць менавіта свой эканамічны патэнцыял. Будзь гэта ўпор на сельскую гаспадарку, інвестыцыі або найноўшыя тэхналогіі, патрэбен гаспадарчы падыход. Урэшце, і па чысціні вуліц часта складаюць уражанне аб краіне ў цэлым. 

Асобна гаварыў Прэзідэнт аб тым, як свет зараз глядзіць на Беларусь. Ужо не прыглядаючыся, а, хутчэй, разлічваючы на падтрымку. Суверэннай дзяржавы, якая практычна без прыродных рэсурсаў стала багатым рэсурсам чалавечым. Пытанні ад жыцця і гутарка аб галоўным - у сюжэце Андрэя Крывашэева.

Баранавічы як прамыслова-лагістычны і аграрны цэнтр краіны для паўтору аршанскага праекта абраны невыпадкова. Так, тут аб'ектыўна менш праблем, але задачы значна шырэйшыя. Так, тут свая моцная прамысловасць - ад "Атланта" да "Бархіма", плюс гіганты яшчэ савецкай індустрыі - рэспубліканскага ўзроўню, патрабуюць увагі. Тут жа тыповая для поўдня Беларусі змена клімату. Напрыклад, тое, што раней лічылі яблычным краем, ужо сёння - эксперыментальнае поле для вінаграднай лазы. На пярэднім плане і народныя пытанні: цэны, зарплаты, занятасць, добраўпарадкаванне, дарогі і тарыфы. Адкрываючы нараду з актывам у райвыканкаме, Прэзідэнт падкрэслівае: пачутыя ўсе, нават ананімы з форумаў, а вось рэакцыя будзе публічнай і паказальнай - так, каб увесь трэці ўзровень з 11 буйных гарадоў ад Оршы да Полацка прывесці ў парадак за 2 гады.

Ці чакаў паўананімны "гараджанін Максім" з апазіцыйнага сайта "Салідарнасць", што яму персанальна адкажа Кіраўнік дзяржавы? Наўрад ці. Як і яшчэ прыкладна 200 чалавек, што задалі "тыповыя" пытанні напярэдадні прыезду. Шматлікія заўважылі: перад візітам вылізалі горад, а той самы "гараджанін Максім" падхапіў: часцей прыязджайце - усё будзе бліскацець і працаваць. На іронію Прэзідэнт адказвае сур'ёзна: буду прыязджаць і пытаць, і не толькі з улады, але з грамадства, якое само павінна адказваць за чысціню пад'езда, двара або дзіцячай пляцоўкі. Гэта ж ваш горад і ваш раён.

Сёння Беларусь ва ўсіх сваіх праектах стала эпіцэнтрам увагі. Глядзяць і з захаду, і з усходу, як спраўляецца суверэнная краіна з тысячай задач. Няпроста. Але перыяд санкцый вытрымалі. Запас трываласці, як добры бетон у падмурку дома, набралі. Прэзідэнт падкрэслівае: хопіць зацягваць паясы, грамадству трэба развіццё. І на прыкладзе Оршы мы паказалі, як яго запусціць нават у самым складаным рэгіёне. Для астатніх 10 буйных гарадоў, уключаючы Баранавічы, будзе лягчэй. 

Народны запыт паглядзелі не толькі па публікацыях СМІ і сацыяльных сетках. Даследаванне напярэдадні прыезду паказала і рэальны ўзровень даверу да мясцовай улады, і асноўныя праблемы. Мяркуючы па лічбах, больш за палову брастаўчан давяраюць губернатару і раённай вертыкалі - высокі паказчык з улікам складанасці задач. І першая з іх - суадносіны цэн і зарплат. 

Аб зарплатных скоках - у аналізе Камітэта дзяржкантролю. У снежні ўсімі праўдамі-няпраўдамі дацягнулі сярэднюю да 1000, але ўжо праз пару месяцаў адкаціліся да 800 у горадзе і 750 па раёне. Уніз пацягнулі складаныя прадпрыемствы - "Бархім" не трымае канкурэнцыю з польскімі парашкамі, у сельскай гаспадарцы мінусавала свінагадоўля, у прамысловасці - электралампавы і электрамеханічны. Даручэнне жорсткае - незаробленых грошай не плаціць, але сярэднюю павысіць. 

Уласна, аб тым, як павысіць прыбыткі і якасць жыцця ў "вузлавым" для краіны горадзе і раёне, і была ўся нарада з актывам. Надрукаваць пустыя грашзнакі або ўлезці ў даўгі нескладана, але следам абвал па прыкладзе Грэцыі або Украіны. Значыць - пачынаць з асноў, ісці ад зямлі і ў прамым, і ў пераносным сэнсе. Як прыклад - недагледжаныя месцы ўздоўж рэк побач з малымі вёсачкамі або былыя пладовыя сады яшчэ з савецкіх пор. Рашэнне ёсць - нетыповыя для Беларусі культуры. Клімат ужо дазваляе і вінаградную лазу, і цыбулю, і малыя фермерскія гаспадаркі, якія выпускаюць дарагую "зялёную", чытай - экалагічна чыстую прадукцыю.

Баранавіцкі раён да "зялёных тэхналогій" і новага клімата ўжо прыстасоўваецца. У дзвюх гаспадарках ад бульбы сышлі на кармы і элітнае збожжа. Савецкія яблыневыя сады, ад якіх сёння адна назва засталася, перасадзілі. На малыя лапікі зямлі запрасілі фермераў - у іх і грыбы, і дурніцы, і элітная морква.

Сады і зямлю ў абалонах рэк, здавалася б, у маштабах краіны пытанне не самае значнае. Але на гэтым прыкладзе ўвесь руплівы падыход да інвестыцый у зямлю і вытворчасць. Робім не дзеля "валу", а толькі пад запыты рынку з максімальным прыбыткам. На гэта арыентуе Прэзідэнт і няпісаныя законы здаровай рэгіянальнай эканомікі. 

А як сёння ў Брэсцкай вобласці і Баранавіцкім раёне - стаўка на буйныя холдынгі і дыверсіфікаванне рынкаў. Лідар Брэстчыны - "Савушкін прадукт", у раёне амаль палову сельскай гаспадаркі цягне птушкафабрыка "Дружба", сюды ўжо і мяса-малочную жывёлагадоўлю падключылі. Прэзідэнт папярэджвае: стаўка на адзін прадукт або адзін рынак, хай і саюзны, недапушчальна небяспечная. Важна займаць новыя рынкі і страхаваць сябе ад нядобрасумленнай канкурэнцыі.

Ад сельскай гаспадаркі да будаўніцтва. І ў вобласці, і ў раёне прыкладна аднолькавыя праблемы. Дзяржаўныя будтрэсты абслугоўваюць дзяржзаказ, а гэта танныя квадраты і часта страты. На выгадных пляцоўках нажываюцца прыватнікі. У Мінску ставяць цану за метр вышэй за 2000 долараў, канкурэнтаў з рэгіёнаў не пускаюць зарабіць. Даручэнне лідара - прыватнікам давесці 5 % рэнтабельнасць з метра, дзяржтрэстам - вылучыць добрую зямлю і даць зарабіць, не на людзях - на канкурэнцыі.

Прыкладное пытанне, што і як будаваць у Баранавічах: Прэзідэнт падтрымаў ідэю пасёлкаў-спадарожнікаў, горад не павінен натапырыцца гмахамі і ўвабраць у сябе ўвесь раён. 200 000 жыхароў - гэта найлепшы памер, зручны для гараджан. 

Акрамя жылля, народны запыт - гэта дарогі. Мэр прызнаецца, з 440 кіламетраў дарожнага фонду за 5 гадоў цалкам абновяць толькі каля 40, пры гэтым якасны асфальт - усяго каля 15. Так, адыходзім ад ямачнага рамонту, але сродкаў на ўсе пабітыя кіламетры зараз сапраўды не хопіць.

Прэзідэнт парыруе: дарогі могуць служыць і па 15 гадоў, калі выконваць тэхналогію і не даваць красці падрадчыкам - праверана асабіста.

Крадуць, на жаль, не толькі дарожнікі. У дакладзе кіраўніка Камітэта дзяржкантролю - абуральныя факты чорнага пасярэдніцтва. Фірмы-пракладкі завышаюць цэны ў дзясяткі разоў - плацяць за гэта і горад, і краіна ў цэлым.

Прэзідэнт рэагуе: больш папярэджваць не будзем, усе, каго злавілі на карупцыі, адкажуць па законе.

Аб прамысловасці горада і раёна - адзін з галоўных куратараў праектаў развіцця Міхаіл Мясніковіч. Вопытны кіраванец прапаноўвае пакетны прынцып для кожнага рэгіёна - адпрацавана ў Оршы, але дэталёва спыняецца на тых прадпрыемствах, дзе патрэбна дапамога Мінска.

Напрыклад, новая кампрэсарная вытворчасць для "Атланта" - гэта не толькі рабочыя месцы і свой рынак, але і перспектыўная ніша для экспарту. Для паскоранай мадэрнізацыі патрэбныя кіраўніцкія рашэнні, Прэзідэнт дазваляе паскорыць тэндар, але пад асабістую адказнасць. 

Яшчэ прыклад - мясцовы вытворца бытавой хіміі "БарХім". Дзяржава дапамагла з мадэрнізацыяй, але прадукцыя не вытрымала канкурэнцыі з украінскімі і польскімі пральнымі парашкамі. Мясцовыя жыхары скардзяцца: прадпрыемства на дне, зарплаты мізэрныя, рашэнне, хутчэй за ўсё, у пошуку новай каманды кіраванцаў і новым бізнес-плане. У асобных лібералаў ёсць спакуса завод закрыць, як прапаноўвалі пахаваць не меней вядомае БВА. 

Сённяшняя нарада з актывам раёна - толькі старт вялікай кампаніі. А таму кожны бізнес-план кожнага прадпрыемства пакуль падрабязна не разглядаюць. Але толькі пакуль. Жорсткі тэрмін ад Прэзідэнта - першае паўгоддзе. Пачынаючы з другога ніякія адгаворкі працаваць не будуць.

І яшчэ тэма, якая, па сутнасці, стала скразной сёння, - якасць жыцця і экалогія. Ад добраўпарадкавання двароў і чысціні вуліц да перапрацоўкі адыходаў. Брэст і так піянер у сучаснай перапрацоўцы смецця, паасобны збор і рэнтабельны бізнес на другаснай сыравіне. Праблема актуальная і для 11 буйных райцэнтраў, уключаючы Баранавічы, і тут два рэцэпты: арганізаваць людзей і ўкласці грошы, але не ва ўборку вуліц, а ў сучасныя магутнасці, якія акупяць сябе здароўем народу. 

Калі б мы былі больш руплівыя, былі б багацейшыя: напалову рэнтабельная вытворчасць з ЕБРР дамовіліся пад нізкі працэнт, гэта выгадна.

Гэтая размова з мэрам горада нечакана працягнулася ўжо на плошчы перад райвыканкамам. Асабіста зняць прыезд Прэзідэнта на гаджэты, а калі пашанцуе, то і задаць пытанне ў цэнтры сабраліся неабыякавыя гараджане. Магчыма, як раз тыя, што пісалі ў сацсеткі пра свае праблемы да візіту. Лідар не стаў пазбягаць прамога дыялогу і літаральна падышоў да людзей, каб адказаць на набалелае. Экалогія, цэны, зарплаты, новая электрыфікацыя, дарогі і пенсіі - адказы прагучалі на ўсе пытанні. 

Гэтак жа падрабязна і адкрыта ўжо праз тры месяцы ўся мясцовая ўлада будзе адказваць перад Прэзідэнтам і народам за ўвесь баранавіцкі праект глыбокай мадэрнізацыі і за кожны кірунак і прадпрыемства ў асобнасці. Памятаючы вопыт Оршы, удзельнікам сённяшняй нарады лепш не марудзіць з адказамі.