Першыя вынікі сустрэч, што адбыліся напярэдадні ў беларускай сталіцы, падводзяць назіральнікі, палітолагі і журналісты вядучых сусветных СМІ. Усе яны адзіныя ў ацэнцы мінскіх антыкрызісных сустрэч: вельмі цяжкія, але канструктыўныя перамовы без неадкладнага выніку, але з дакладным планам выхаду да будучага міру і стабільнасці ў Еўропе. Галоўны вынік - тактыка і стратэгія, як любяць гаварыць дыпламаты - дарожная карта па ўсіх вузлавых праблемах.
Падрабязнасці ў матэрыяле Андрэя Крывашэева.
Ад перамоў не чакалі раптоўнага прарыву. Фармат сустрэч і геаграфія - Мінск на правах гаспадара, былі вядомыя за тыдзень. Але палітыкі і дыпламаты нібы супакойвалі амбіцыі прэсы і нівелявалі гучныя загалоўкі. Бакі былі настолькі далёкія не то што ад пагадненняў - ад агульнага перагаворнага стала, што да апошняй хвіліны гучалі сумненні - усё яшчэ можа сарвацца. Не сарвалася!
У мінскім аэрапорце сустракаюць адразу тры барты нумар 1 - Украіны, Казахстана і Расіі і трох вядучых камісараў Еўрасаюза - па знешняй палітыцы, энергетыцы і гандлі. Унікальны фармат перамоў - толькі тыя, у чыіх руках ключы да міру і эканамічнай стабільнасці.
Мінск валодае ўнікальнай атмасферай для канструктыўных палітычных і эканамічных перамоў. Такое рэнамэ ў міжнародных адносінах практычна бясцэннае. Тым больш што яго пацвердзілі ўсе бакі ўнікальнай мінскай сустрэчы: прэзідэнты Пуцін і Назарбаеў ад Расіі, Казахстана і Мытнага саюза, баранеса Эштан ад імя Еўракамісіі і Пётр Парашэнка, кіраўнік Украіны. Ён жа падарыў перамовам і самы гучны эпітэт, заявіўшы: ад вынікаў сустрэчы залежыць ні многа ні мала - лёс Еўропы і свету.
Канструктыў перамоў растлумачыў Аляксандр Лукашэнка. На першай у гісторыі сустрэчы мытнай тройкі, тройкі ключавых еўракамісараў і Украіны беларускі лідар заявіў, што за гэтым сталом няма пасрэднікаў, лабістаў і авантурыстаў - толькі бакі, прама зацікаўленыя ў міры і стабільнасці на кантыненце. Гэта і ёсць формула паспяховага першага кроку да міру.
Да перамоў - тытанічная праца: выстройваецца парадак дня. Ключавыя пытанні тры: мір або хоць бы перамір'е і вырашэнне гуманітарнай катастрофы на Данбасе. Другое, энергетыка: пагадненні па пастаўках і транзіту газу - не даць замерзнуць Украіне і Еўропе. Трэцяе, эканоміка: ліквідаваць магчымы ўрон для мытнай тройкі ад асацыяцыі Украіны з ЕС. Г.з. не дабіваць кааперацыю Украіны з еўразійскімі рынкамі, не параджаць татальны рээкспарт і новыя бар'еры для гандлю. Нарэшце, не губіць свайго, нацыянальнага вытворцу - ад высокіх тэхналогій да збожжа.
Ужо першыя двухбаковыя сустрэчы, у прыватнасці, ключавыя для Мінска: Беларусь - Украіна і Аляксандр Лукашэнка - Кэтрын Эштан фарміруюць атмасферу перамоў.
Сімвалам перамоў становіцца і гэты кароткі, але ключавы поціск рукі: Уладзімір Пуцін - Пётр Парашэнка. Тры сотні журналістаў вядучых СМІ планеты сінхронна адзначаюць - гэта не проста этыкет, гэта першы валявы жэст для выхаду з крызісу.
Далей перамовы ва ўнікальным мінскім фармаце пяцёркі - Беларусь, Расія, Казахстан, Украіна і ЕС. Гледзячы адзін аднаму ў вочы, палітыкі заяўляюць стартавыя пазіцыі. Праходзяць на валасок ад канфлікту. Гэта поспех нумар 2. У зале спакойна слухаюць галоўныя тэзісы: Аляксандр Лукашэнка - адкінуць амбіцыі, прадухіліць катастрофу ўзаемнага эканамічнага разбурэння, усё дзеля міру. Кэтрын Эштан: палітычныя метады, суверэнітэт Украіны пры добрых адносінах з суседзямі. Лідар Казахстана - неадкладная і агульная рэакцыя на гуманітарную катастрофу на Данбасе, адмена санкцый. Уладзімір Пуцін - комплекснае вырашэнне праблем эканомікі і энергетыкі, прамыя перамовы аб наступствах асацыяцыі. Пётр Парашэнка - заклік падтрымаць мірны план, гатоўнасць да кампрамісу, акцэнт на перамовы.
Амаль 4 гадзіны - менавіта столькі ідзе закрытая для прэсы частка сустрэчы. Першыя вынікі па просьбе калег агучвае гаспадар саміту - Аляксандр Лукашэнка. Дзясяткі тэлекамер і мікрафонаў фіксуюць тры першыя, але агульныя рашэнні.
На гадзінніках 9 вечара, але ў шматфарматным мінскім дыялогу рана ставіць кропку. Следам дзве прынцыповыя сустрэчы: адкрытая гутарка сам-насам Пуцін - Парашэнка і дыялог у фармаце еўразійскай тройкі - Беларусь, Расія, Казахстан. Саюзнікі больш за дзве гадзіны выпрацоўваюць агульныя падыходы ў эканоміцы, энергетыцы, гуманітарнай місіі на Данбасе, узаемадзеянні з Еўракамісіяй і АБСЕ. Толькі каля паўночы да прэсы спускаюцца Уладзімір Пуцін і Нурсултан Назарбаеў.
Уладзімір Пуцін, Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі: Мы гаварылі аб неабходнасці найхутчэйшага спынення кровапраліцця, аб неабходнасці пераходу да палітычнага ўрэгулявання ўсяго комплексу праблем, з якімі Украіна сутыкнулася на паўднёвым усходзе краіны. Расія са свайго боку будзе рабіць усё для гэтага мірнага працэсу. Мы лічым - і я, і прэзідэнт Парашэнка, - што трэба аднавіць наш дыялог па пытаннях энергетыкі і па газавай праблематыцы. Шчыра кажучы, гэта складанае пытанне. Яно знаходзіцца ў тупіку, але гаварыць пра гэта усё роўна трэба. Мы дамовіліся, што гэтыя кансультацыі адновім.
Калі вымаўляюцца гэтыя словы, у Мінску ўжо сёння. Але фінальны акорд перамоў яшчэ не гучыць. Пётр Парашэнка на сустрэчы з намеснікам старшыні Еўракамісіі Кэтрын Эштан вызначае тэрміны і фармат дамоўленасцяў. 6 верасня - аднаўленне перамоў па газе. Да 12 верасня, г.з. да ратыфікацыі праца экспертаў над пагадненнем па асацыяцыі. Інтэнсіўная падрыхтоўка да перамір'я і гуманітарная дапамога пры пасрэдніцтве Астаны і Чырвонага Крыжа.
Пётр Парашэнка, Прэзідэнт Украіны: На базе мірнага плана будзе распрацавана дарожная карта. Паспрабуем праз трохбаковую кантактную групу правесці кансультацыі, каб як мага хутчэй выйсці на рэжым спынення агню, які будзе забяспечаны прадстаўнікамі маніторынгавай місіі АБСЕ, якая зможа праводзіць маніторынг і верыфікацыю рэжыму спынення агню. Ён абавязкова павінен насіць двухбаковы характар.
Сёння сусветная прэса, разабраўшы начныя перамовы і брыфінгі на кадры і словы, стрымана, але прызнае поспех мінскіх сустрэч. Нямецкая Дойче велле піша аб невыпадковым месцы правядзенні. Журналісты Евроньюс удакладняюць, што менавіта ў беларускай сталіцы пакладзены пачатак працэсу мірнага ўрэгулявання. Мінскай надзеяй сустрэчу называе расійскае агенцтва РІА Навіны. Яго падтрымліваюць і амерыканскія СМІ. Аналітыкі Питтсбург Пост, лічаць перамовы абнадзейлівымі. А вось журналісты ўкраінскай рэдакцыі Радио Свобода і зусім характарызуюць вынікі сустрэчы як мінскі мір.
Дрэнны мір лепшы за добрую вайну, і дыялог, адкрыты па форме, але незавершаны па сутнасці, патрабуе працягу і будзе працягнуты. Мінская формула і пляцоўка для гэтага гатовыя цалкам, а альтэрнатывы новай шчырай палітыкі ў Еўропе проста няма, упэўнены Прэзідэнт Беларусі.














