Пяць гадоў таму ў Палацы Незалежнасці адбыўся перагаворны марафон "нармандскай чацвёркі"

12 Лютага 2020
Аб знакавай сустрэчы, якой сёння роўна 5 гадоў. Пяць гадоў таму ў Палацы Незалежнасці адбыўся перагаворны марафон "нармандскай чацвёркі". У той час як падзеі на Данбасе дайшлі да сапраўднага пункта кіпення, менавіта Мінск стаў тым месцам, якое аб'яднала намаганні ў пошуку мірнага вырашэння канфлікту. Лідары Расіі, Украіны, Германіі і Францыі сабраліся за беларускім сталом перамоў. Як потым успаміналі ўдзельнікі, гэта быў сапраўды ўнікальны фармат працы, які даваўся цяжка і маральна, і фізічна. Вядома, да такой падзеі была прыкаваная ўвага ўсіх найбуйнейшых сусветных СМІ. Журналісты літаральна акупіравалі Палац Незалежнасці і яго наваколлі. Адным з тых, хто на сабе адчуў гэтую шматгадзінную вахту, быў і наш карэспандэнт Аляксей Марцінёнак. 

5 гадоў перамовам "нармандскай чацвёркі" ў Мінску


Вось гэтая невялікая пляцоўка з відам на Палац Незалежнасці роўна пяць гадоў таму стала, можна сказаць, культавым месцам для журналістаў. У барацьбе за лепшы ракурс лічылі сантыметры! На працягу сутак адгэтуль бесперапынна выходзілі ў прамыя эфіры рэпарцёры з самых розных краін. Тут жа і начавалі прама ў перасоўных тэлестанцыях.
Надвор'е, у адрозненне ад цяперашняга, было па-сапраўднаму лютаўскім. Але над Мінскам ляталі інфармацыйныя маланкі. 
Кожны погляд і жэст палітыкаў - у максімальным набліжэнні фота і відэакамер. Але найважнейшае - пытанні вайны і міру - абмяркоўвалі за зачыненымі дзвярамі. Сустрэча пратрымалася ў рамках пратаколу ўсяго 30 хвілін. Далей - выключна імправізацыя. Гістарычныя кадры на фоне флагаў зробленыя толькі праз паўтары гадзіны пасля першых поціскаў рукі.

Медыйны водгук на арганізацыю перамоў

Аб арганізацыі гэтага марафону сусветнай дыпламатыі шматлікія, у тым ліку яго галоўныя ўдзельнікі, ужо напісалі кнігі і мемуары. Ды і журналісты, якія бачылі ўсё гэта знутры, мякка гаворачы, пад уражаннем. Вопытным акулам пяра заўсёды ёсць з чым параўноўваць. Вось меркаванне з Кіева.

Вялікі крок да вырашэння канфлікту


Гэтыя перамовы былі рэальным шанцам спыніць узброены канфлікт, які ўспыхнуў на еўрапейскім кантыненце ўпершыню з часоў балканскіх падзей. План мірнага ўрэгулявання ў кожнага з удзельнікаў свой, але мэта адна - спыненне агню і стварэнне дэмілітарызаванай зоны ў Данбасе, дзе на той момант загінулі ўжо больш як 40 тысяч чалавек, з іх тры тысячы - мірныя жыхары. 

"Не лепшая ноч у жыцці" для прэзідэнта Расіі і "жудасная" - для ўкраінскага лідара. Якімі б не былі пастфактум-эпітэты, галоўнае, што дамовіліся. Вынік 18-гадзінных перамоў - 13 пунктаў мінскіх пагадненняў. І гэта быў самы вялікі крок да ўстанаўлення міру ва Украіне за ўсю гісторыю канфлікту.

Калі два браты дзяруцца - заўсёды падключаецца трэці. Формула працуе і для братэрскіх народаў


Зараз, калі канфлікт, можна сказаць, цьмее, людзям Данбаса ад гэтага больш цёпла ў кватэрах не становіцца. Сацыяльны, эканамічны і гуманітарны правал рэгіёна - таксама вялікая праблема. І тут Беларусь гатовая падставіць плячо.

Беларусь змагла і зрабіла. Гучны палітычны працэс перамоў у Палацы Незалежнасці - гэта адно. А вось ціха, без шуму і помпы прыняць на сваёй зямлі больш як сотню тысяч бежанцаў з зоны канфлікту - зусім іншае. Як і любы ваенны канфлікт, гэты забраў прытулак у людзей, якія вымушаныя былі шукаць сабе новы дом. Паказальна, што знаходзяць яго часцей за ўсё ў Расіі і Беларусі.

Новы дом для бежанцаў. Мірнае рашэнне для новага жыцця


Вялікая сям'я Кавальчук у гарадскі пасёлак Бягомль пераехала з Данецкай вобласці ў 2014-м. Заставацца на радзіме, расказвае шматдзетная мама Людміла, было небяспечна. Праз іх невялікі пасёлак у Валнавахскім раёне ўсё часцей стала праходзіць баявая тэхніка. У першую чаргу турбаваліся за дзяцей - а іх на руках было сямёра. Малодшая (восьмая) Ева нарадзілася ўжо ў Беларусі. 

У Беларусі пачалося новае жыццё. Уладкавацца дапамагалі ўсім пасёлкам. На першы час шматдзетнай сям'і вылучылі дом, а ў 2016-м Кавальчукі адзначылі паўнавартасныя ўваходзіны - сям'я атрымала прасторную кватэру ў новабудоўлі. Зараз побыт цалкам наладжаны, асвоіліся і дзеці. Са сваякамі на сувязі кожны дзень. 

Гэтыя дзеці ўжо завуць Бягомль сваім домам. Хоць да роднага ганка ледзь ці не тысяча кіламетраў. І, хутчэй за ўсё, калі вернуцца, будаваць ізноў прыйдзецца і новы дом, і новае жыццё.