Мы ўжо не ўяўляем наша паўсядзённае жыццё без высокіх тэхналогій. Яны актыўна ўкараняюцца ва ўсе сферы. Трохмерны біяпрынтар, біячып, устаноўка для працэсаў запамінання і прыбор, які вывучае актыўнасць мозгу, - усё гэта распрацоўкі нашых навукоўцаў, пра якія, дарэчы, ведаюць і за мяжой.
Пра тое, за якімі вынаходкамі будучыня, раскажа Юлія Хмель. Тут, у лабараторыі нейрафізіялогіі, вывучаюць тэра інкогніта чалавечага арганізма - мозг. Разбіраюцца, як уплываюць розныя субстанцыі на ўзаемасувязь, напрыклад, паміж кішэчнікам і шэрым рэчывам.
Такія эксперыменты праходзяць пад глыбокім наркозам жывёл. У іх жа іншыя спецыялісты бяруць гіпакамп - аддзел мозгу, які адказвае за памяць. І рэгіструюць усе працэсы запамінання. Дзякуючы прыбору навукоўцы могуць зняць, напрыклад, пабочныя эфекты ад лекаў, якія могуць пагаршаць запамінанне і засяроджанасць чалавека.
Тканка і нават цэлыя органы з жывых клетак: у Інстытуце фізіялогіі зараз магчыма і такое. У лабараторыі нейрафізіялогіі навукоўцы тэстуюць трохмерны біяпрынтар. Слой за слоем прыстасаванне наносіць "жывыя" чарніла на спецыяльны гідрагель. Яшчэ адна ўнікальная вынаходка - біячып. На яго паверхні размяшчаюцца 64 сэнсары, якія і рэгіструюць электрычныя ўласцівасці нервовых клетак. Для гэтага на сэнсар размяшчаюць надрукаваную на прынтары тканку. І калі прыстасаванне пакажа так званую размову клетак адна з адной, то значыць гэтая тканка гатовая да імплантацыі чалавеку.
За біяпрынтарам вялікія перспектывы, запэўніваюць навукоўцы. Пакуль жа ўсе доследы праходзяць на жывёлах. Наступны крок - чалавечы арганізм. Якасць ужо дазваляе прымяняць тэхналогію ў аднаўленчай медыцыне, гавораць спецыялісты. Засталося толькі вырашыць юрыдычныя пытанні.
Распрацоўкай беларускіх навукоўцаў ужо зацікавіліся ў Кітаі, ЗША, Польшчы, Францыі і Германіі. У першую чаргу задавальняе цана, а якасць не саступае замежным аналагам. Такі прынтар пакуль адзіны ў Беларусі. Але ўжо зараз у Інстытуце фізіялогіі ідзе праца над другім.
І гэта толькі пачатак, гавораць у Інстытуце фізіялогіі. Некаторыя праекты (а размова наконт стваловых клетак) ужо прайшлі клінічныя выпрабаванні на пацыентах, прычым паспяхова. І няхай многія праекты яшчэ ў распрацоўцы, галоўнае, што медыкі і навукоўцы гавораць на агульнай мове, якая дазволіць рабіць жыццё беларусаў больш здаровым.













