На думку Кіраўніка дзяржавы, новы закон і следам перарэгістрацыя - крок вельмі адказны. Ён павінен улічваць не толькі запыт палітызаванай часткі грамадства, але і інтарэсы краіны ў цэлым. Змяненняў, якія абмяркоўваюць ужо не адзін год, уключаючы апошні Усебеларускі сход, некалькі.
Гэта рэгіянальнае прадстаўніцтва - усе вобласці аж да раёнаў. Павышэнне мінімальнай колькасці - не павінна група ўсяго з тысячы грамадзян вырашаць лёс 10 мільёнаў беларусаў. І яшчэ: калі ўзяў замежныя грошы або прасоўваеш імпартны інтарэс - не месца ў беларускай палітыцы, як і ў выпадку нез'яўлення партыі на выбары.
Як можа змяніцца партыйны ландшафт - наш палітычны аглядальнік Андрэй Крывашэеў.
Партыі - як механізм росту, а не разладу
Партыйнае будаўніцтва. Апошнія гадоў 10 аб гэтым гавораць шмат і часта, праўда, у асноўным верхняя па прыбытках страта гараджан і медыйнаактыўныя людзі. Запыт зразумелы - дадаць яшчэ адзін палітычны "ліфт" для сваіх амбіцый. Пазіцыя дзяржавы ў гэтым пытанні вельмі асцярожная і эвалюцыйная. Трэба правесці карабель сістэмы паміж "Сцылай і Харыбдай", не паўтарыць чужыя памылкі. Так, каб з аднаго боку партыі працавалі ў інтарэсах грамадства і фарміравалі новую кіраўніцкую эліту, а з другога - не ператварыліся ў танных папулістаў або кішэнныя праекты новых магнатаў, і тым больш - пешкі ў чужой, зусім не беларускай палітычнай гульні. У Палацы Незалежнасці сёння гаварылі менавіта аб гэтым.Партыйная пастка - вяршок партыі жадае кіраваць, а грамадства адмаўляе ім у даверы. Не бачыць рэальных спраў і моцных партыйных праграм. Нават апазіцыйных. Не лічыць жа праграмай тую, што па дурасці апублікавалі ў 2020-м. Гэта ж палітычнае самазабойства, а не праграма. Масавая прыватызацыя, разрыў адносін з галоўнымі саюзнікамі, НАТА, платная медыцына.
І гэта паўбяды. Канструктыўныя партыі, іх з цяперашніх 15-ці - прыкладна палова, і тыя ў асноўным выязджаюць на харызме лідара або настальгіі. Хоць і тут здраду 90-ых і развал Краіны Саветаў памятаюць дагэтуль. Прэзідэнт Кампартыі не здраджваў, але формулу роўнааддаленасці для сябе вывеў.
Не фарсіраваць, але і не тармазіць партыйнае будаўніцтва
Давер палітыкам: маштабнае апытанне, на якое спасылаецца Кіраўнік дзяржавы, сапраўды не на карысць партыям. Кіраўнікоў яшчэ больш-менш адрозніваюць. Але давер толькі трэба будзе зарабіць. Рэзерв - тыя самыя людзі, хто "супраць усіх" або "за іншых". Гэта 15 з невялікім працэнтаў. Гэты запыт фіксавалі ў рамках нацыянальнага дыялогу і на Усебеларускім сходзе. Гэтаму запыту Прэзідэнт прапаноўвае задаць выразныя і канструктыўныя рамкі.
Сусветны партыйны вопыт - далёкія ад народа
Сусветны вопыт сапраўды насцярожвае. Суседзі. Ва Украіне - альбо кішэнныя партыі алігархаў, альбо праекты пад адны выбары. Той жа "Блок Юшчанкі" або сёння "зялёная каманда". Чакалі манны нябеснай, а яны зямлю прадалі і вайну скончыць не могуць.
Польшча 10 гадоў ішла да дзвюхпартыйнасці. Як у Штатах. У выніку - два антаганісты, масавыя пратэсты, вайна за суд і прэсу. Так, што нават Еўрасаюз падумвае аб санкцыях супраць Варшавы.
Самі Штаты. Вось ужо дзе "апора партыйнасці". Але дэмакраты і рэспубліканцы ледзь не абрынулі Капітолій у барацьбе за прэзідэнцтва. Раскалыхалі BLM, мігрантаў, меншасці - зараз не ведаюць, як загнаць джына зваротна ў бутэльку. З іх "празрыстых" выбараў увесь свет смяецца.
Старая Еўропа. Тут праз аднаго - папулісты, радыкалы, еўраскептыкі і сепаратысты. Германія з Францыяй яшчэ больш-менш прыстойна, але дай слабіну - і "жоўтыя камізэлькі" з анархістамі ўчыняць карнавал у парламентах. Таму ўжо зараз не партыйныя праграмы выйграюць, а партыйны "дагаварняк".
Замежжа не дапаможа
Грамадства і дзяржава ў Беларусі супраць кішэннасці і дагавораў за шырмай палітыкі. Ад партый чакаюць адказнасці, кадравы рэзерв кіраўнікоў, узважаных ідэй з апорай на беларускую зямлю і нашы традыцыі. Плюс празрыстасць. Узяў долар на баку - сышоў з палітыкі.Выразныя рамкі для партый
Дзяржава за партыйнае будаўніцтва, за новыя палітычныя ліфты, усё пытанне ў якасці дзеючых і новых гульцоў на гэтым полі.Калі шчыра, то колькі партый сёння адпавядаюць высокім стандартам? У каго ёсць хоць бы 3 000 актыўных членаў, не мёртвых душ. Хто прысутнічае ва ўсіх рэгіёнах Беларусі, а не сталічна-паркетны праект. Хто дайшоў да раёнаў? Хто рэальна змагаецца за ўладу - удзельнічае ў выбарах. Ёсць жа і такая ініцыятыва - не прыйшоў на выбары двойчы, на выхад з палітыкі.
Або яшчэ тэндэнцыя - строіць беларускія партыі з-за мяжы і за кошт замежжа? Дзе ў свеце такое магчыма? На якой акупіраванай тэрыторыі? Бо Беларусь не акупіравалі і не зламалі.
Перасцярога ад Кіраўніка дзяржавы
Сур'ёзныя перасцярогі з улікам нашага і сусветнага вопыту ёсць і ў Кіраўніка дзяржавы. Занадта вялікая цана памылкі. На коне ўсё, што стваралі такімі намаганнямі за чвэрць стагоддзя.
Бо хапае персанажаў, што прапаноўваюць "разбурыць да асновы, а потым". Гэта "потым" мы ўжо склейвалі ў сваёй гісторыі. Мінімум 10 гадоў на гэта спатрэбілася, пакуль іншыя развіваліся.













