Мадэрнізацыя абярнулася безгаспадарчасцю

14 декабря 2015

Мадэрнізацыя малочна-таварных ферм, якая павінна была б стымуляваць развіццё сучаснай перапрацоўчай вытворчасці, часта абарочваецца невытлумачальнымі з пункта гледжання разумнага сэнсу праблемамі ў галіне. Корань іх можна звесці да аднаго вызначэння - безгаспадарчасць. Ужо трэці год сучаснае абсталяванне на 96 мільярдаў рублёў ляжыць на складах у Дзятлаве. Мясцовае прадпрыемства, якое выйграла тэндар на вытворчасць даільных установак, не можа яго рэалізаваць. Прычына ў тым, што за гэты час фермы, на якіх яно павінна было быць зманціравана, так і не дабудавалі. Што збіраюцца рабіць з гэтымі ўстаноўкамі, ці зможа дзятлаўскае прадпрыемства вярнуць нявыплачаныя ім амаль 30 мільярдаў рублёў? У праблеме разбіраўся Дзмітрый Смірноў.

Гэты выйграны тэндар на вытворчасць і мантаж даільных залаў тры гады таму ў Дзятлаве палічылі паспяховай здзелкай. Больш за 200 мільярдаў рублёў, жывыя абаротныя сродкі і магчымасць працягваць развіццё. Тым не менш з 120 заказаных СВК даільных залаў рэалізаваць удалося менш за палову.

Вось так выглядаюць 96 мільярдаў рублёў. Новае абсталяванне, закупленае спецыяльна для абсталявання малочна-таварных ферм у краіне, ужо тры гады захоўваецца на складзе.

І цікавасць, па сутнасці, да ўласнага абсталявання заказчыкі выяўляюць вельмі пасродкавую. Што характэрна, правяраючыя органы яшчэ год таму інфармавалі аб сітуацыі, што складваецца.

Віктар Піўко, начальнік упраўлення Камітэта дзяржкантролю Беларусі па Гродзенскай вобласці: "Сур'ёзных змяненняў не адбылося. За гэты год толькі 21 устаноўка пайшла з прадпрыемства. На сённяшні дзень 51 устаноўка працягвае захоўвацца на складах прадпрыемства".

У прычынах такой безгаспадарчасці доўга разбірацца не прыйдзецца. Аказалася, даільныя залы проста няма куды манціраваць. Па стане на 1 снежня ў краіне ў поўным аб'ёме ўведзены ў эксплуатацыю толькі 79 з запланаваных 108 малочна-таварных комплексаў. І згодна з правіламі тэндэра, "Дзятлаўская сельгастэхніка" хай і выканала ўмовы і зрабіла абсталяванне, акрамя перадаплаты астатнія грошы так і не вярнула.

Віталь Шулейка, дырэктар ААТ "Дзятлаўская сельгастэхніка": "Мы хацелі б атрымаць усе астатнія грошы. Але складанасць у тым, што, згодна з тэндарам, лічыцца зманціраваным і цалкам адпушчаным у адрас Белаграсэрвісу пасля акта ўводу ў эксплуатацыю. Натуральна, мы тут пакутуем ад негатоўнасці будаўнічай часткі, немагчымасці мантажу гэтых даільных залаў. Завінаваціліся нам каля 29 мільярдаў".

Між тым камплектуючыя для залаў купляліся ў Еўропе. Ды і ўвесь праект фінансаваўся ў 2012 годзе за кошт бюджэту, а ў 2013-м - за сродкі банкаўскіх крэдытаў. Зараз, каб разгрузіць склады, адміністрацыя прадпрыемства вымушана прыдумляць новыя шляхі манетызацыі ўжо выйгранага тэндара.

Віталь Шулейка, дырэктар ААТ "Дзятлаўская сельгастэхніка": "Зараз падыходзіць момант, калі ранейшыя даільныя залы, якія былі зманціраваны 10-12-15 гадоў таму, ужо старэюць і фізічна, і маральна. Таму мы спадзяёмся, што пойдзе рэканструкцыя старых ферм і замена зношанага абсталявання на наша".

Гэтая замена, паводле слоў экспертаў, у найбліжэйшай будучыні можа прывесці да новых фінансавых пытанняў.

Віктар Піўко, начальнік упраўлення Камітэта дзяржкантролю Беларусі па Гродзенскай вобласці: "Не было пададзена ніякіх ні графікаў, ні канкрэтных гаспадарак, якія будуць забіраць гэтыя даільныя ўстаноўкі. А зразумела, што як сапраўдны гаспадар прадпрыемства будзе імкнуцца рэалізаваць іх кудысьці, вырашаць гэту праблему. Тады можа ўзнікнуць праблема на тых прадпрыемствах, якія закончаць мантаж. Паўстане пытанне - дзе набыць даільныя ўстаноўкі".

Як разарваць гэта замкнёнае кола і пры гэтым пазбегнуць дадатковых фінансавых выдаткаў, спецыялісты не ведаюць. Між тым пакуль абсталяванне працягвае безгаспадарча ляжаць на складах, на шматлікія вытворчыя вузлы даільных блокаў, якія дарэчы, не прапрацавалі і хвіліны, ужо заканчваецца гарантыя.