Чарэя і Белая Царква ў Чашніцкім раёне стануць прывабнымі для турыстаў

19 Мая 2019

Беларусь з кожным годам станавіцца ўсё больш прывабнай для іншаземцаў. І размова тут не толькі аб гандлёвых адносінах, інвестыцыях і магчымасцях развіваць бізнес. Мацнее турыстычны брэнд краіны. А адметнасцю можа стаць беларуская вёска. У Год малой радзімы тэма больш чым актуальная. 

Дарэчы, менавіта невялікія населеныя пункты глыбінкі - цікавасць эканамічнага форуму, які на гэтым тыдні сабраў сотні гасцей у Віцебску. У прыватнасці, размова аб развіцці ў Чашніцкім раёне гістарычных месцаў - Чарэя і Белая Царква. Тут адразу некалькі кірункаў - ад экасцежкі да архітэктурна-мастацкага турызму. 

Прадстаўляў праект Мацвей Сабураў, у культурным асяроддзі асоба даволі вядомая. Музыкант, які некалі разам са сваёй групай запісаў альбом з Бутусавым. А ў якасці рэжысёра выступаў на здымках кліпаў вядомых выканаўцаў сучаснай эстрады. 

Некалькі гадоў таму ён разам з жонкай - рэжысёрам Кацярынай Аверкавай - перабраўся жыць у Белую Царкву. А зараз асабістым прыкладам паказваюць, як зрабіць вёску не толькі спрыяльнай для жыцця, але і ператварыць яе ў арт-рэзідэнцыю.

Алена Борматава пра тых, хто робіць Беларусь вядомай. 

Турыстычны буклет у стылі коміксаў, дзе кожны герой - рэальны персанаж. Жыхар населенага пункта і яго ўспаміны, звязаныя з пэўным архітэктурным аб'ектам. Акрамя гэтага, гістарычныя звесткі аб помніку культуры, прыроды або археалогіі. Папяровы гід у малюнках, занатоўках і ўспамінах кансалідаваў два населеныя пункты - аграгарадок Чарэя і вёску Белая Царква. Яны знаходзяцца за некалькіх кіламетраў адно ад аднаго і непарыўна аб'яднаныя агульнай гісторыяй. 

Белая Царква на паўвостраве сярод аднаго з самых вялікіх і глыбокіх азёр Беларусі - Чарэйскага. Але ўсё часцей яго называюць Белым возерам. Магчыма, па назве царквы, магчыма, па назве вёскі. Сёння цяжка сказаць, хто каму даў імя - царква населенаму пункту або вёска храму. Існуе мясцовая легенда, што культавы помнік пабудаваны па праекце Арыстоцеля Ф’ёраванці - аўтара Успенскага сабора маскоўскага Крамля. Менавіта тут ён змог увасобіць усе задумкі - велічны купал без адзінага слупа. 

Траецкі храм - гэта афіцыйная назва Белай царквы - узводзілі Сапегі, род, якому і належала мясцовасць. З цэглы, якую тут і выраблялі. З кляймом БЦ. Цэгла славілася сваёй трываласцю,  будавалі з яе не толькі на тэрыторыі Беларусі. Будынкі з гэтай цэглы ёсць у Вільнюсе. Побач з храмам была пахавальня роду Сапег. 

Чарея  на год старэйшая за Мінск. У летапісах згадваецца, як буйны горад на шляху з вараг у грэкі. Сюды на кірмаш часта наведваўся бацька Максіма Багдановіча. У 30-я гады XX стагоддзя  Чарэя была раённым цэнтрам. Яе гісторыя на палатне. Апошняя праца патрыярха беларускай школы жывапісу Барыса Аракчеева. Майстар пісаў карціну на працягу пяці гадоў, але завяршыць не паспеў. 

Некалькі апошніх сезонаў Чарэя - пункт цікавасці французскіх турыстаў. Справа ў тым, што тут нарадзіўся Аскар Мілош - вядомы французскі літаратар, дзядзька нобелеўскага лаўрэата Чэслава Мілаша. Тут жа быў іх маёнтак. Для развіцця турыстычнай прывабнасці некалькіх маладых ініцыятыўных людзей на гістарычных месцах Чарэі ўсталявалі інфармацыйныя слупы і заклалі бэзавую алею, бо ў маёнтку раслі 126 гатункаў бэзу. Пакуль пасаджана толькі 17, 18-я - мясцовая, мілошаўская, з іх маёнтка.

Зараз алею заклалі на новым месцы, бо на тэрыторыі былога маёнтка гэта зрабіць немагчыма. У планах  закласці яшчэ алею з вербаў і ліп, а таксама дубовую. Адрадзіць аранжарэю. А яшчэ выклікаць цікавасць у турыстаў з Італіі. 

Дарэчы, мілошаўскі бэз на мноствах карцін Барыса Аракчеева. Справа ў тым, што доўгія дзесяцігоддзі мастак-франтавік пісаў гэтыя месцы - Чарэю і Белую Царкву. З суседняй вёскі Мар’іна родам яго жонка. Дом, якому больш за сто гадоў, і сёння ў добрым стане. Аднаўленнем занялася дачка жывапісца, таксама мастак Аксана Аракчеева. 

Яна і запусціла новы для Беларусі турыстычны кірунак - гісторыка-мастацкі. Аўтарскі экскурсійны праект у тэставым рэжыме правялі ў мінулым сезоне. Маршрут Барыса Аракчеева - ад майстэрні жывапісца ў Мінску, праз Крупкі, дзе знаходзіцца галерэя яго імя, Чарэю і Белую Царкву ў Мар’іна, дзе майстар ствараў мноства эцюдаў. 

У планах у творчых людзей, для якіх гэтыя вёскі - месца сілы і малая радзіма, адкрыццё экалагічнай сцежкі, распрацоўка яшчэ некалькіх экскурсійных маршрутаў і стварэнне сапраўднай арт-рэзідэнцыі ў рамках возера і дзвюх вёсак.