У краіне прайшла дэнамінацыя

3 июля 2016

На гэтым тыдні беларусы ў сваіх кашальках маглі пачуць звон манет. Сваіх, беларускіх. У краіне прайшла дэнамінацыя. Новыя грошы сталі адной з тэм, якія бурна абмяркоўваюцца ў грамадстве. Ужо раніцай 1 ліпеня шматлікія дзяжурылі ля банкаматаў, каб першымі атрымаць купюры новага ўзору або праверыць, ці справяцца банкі, а таксама аб'екты гандлю, з такім складаным тэхнічным пераходам. Справіліся. Прайшло без сур'ёзных збояў. Прывыкаем да новых грошай.

Зрэшты, гэта калі ў двух словах. А больш дэталёвы аналіз нашай дэнамінацыі прама зараз у рэпартажы Веранікі Буты.

8 месяцаў таму ім зайздросціла большасць беларусаў, нават з ліку калегаў. Выбліскі фотакамер і неймаверны ажыятаж у цэнтральным сховішчы Нацбанка. Прычына - журналістам прэзентавалі новыя беларускія рублі.

Аддрукаваныя яшчэ ў 2009 годзе грошы чакалі свайго часу ў сховішчы Нацбанка. Тут для іх былі ўсе ўмовы: тэмпература не вышэйшая за 25, вільготнасць нізкая. У рукі насельніцтву 1 ліпеня 2016-га яны трапілі як новенькія.

Валерый Філіпаў, дырэктар цэнтральнага сховішча Нацыянальнага банка: "Грашовая наяўнасць захоўвалася ў нас увесь час вось у такім пакаванні. Матэрыяльна адказныя асобы выдаюць касірам для апрацоўкі. Касіры пералічваюць і вяртаюць ужо пасля пералічэння. Можам убачыць - яны адразу трапляюць сюды ў такія кантэйнеры. Кожны кантэйнер гэта 80 пачкаў. Адзін раз банкноты пералічваюцца, пакуюцца ў кантэйнеры, зачыняюцца".

Насуперак прадказанням скептыкаў, ноч з 30-га на 1-га ўжо ўвайшла ў гісторыю краіны, калапсу не выклікала. Хоць напярэдадні беларусы спусташалі банкаматы са старымі банкнотамі (раптам сістэма дасць збой, а наперадзе выхадныя). Перазагрузка тэхнікі прайшла ў штатным рэжыме, аднавілася праца нават раней за запланаванае. І ўжо з самай раніцы пятніцы шматлікія беларусы сталі ўладальнікамі новых купюр і манет.

Новымі купюрамі загрузяць не ўсе машыны. У сярэднім - толькі кожная трэцяя прылада. У асноўным будуць тры наміналы: гэта 5, 10 і 20 рублёў. А вось пяцісотку адной купюрай вы атрымаеце толькі ў банку, і толькі па папярэднім запыце. Абмяняць папяровыя грошы на "металічныя" можна бясплатна ў спецыяльных акенцах, а таксама ў банках. Дарэчы, з заўтрашняга дня яны аднаўляюць працу ў звычайным рэжыме.

Да дэнамінацыі падрыхтаваліся і транспартнікі. На цяперашніх талонах са старым коштам з'явіцца штамп з дэнамінаваным. Яго касіры расстаўляюць уручную. Да канца ліпеня ўвядуць і новыя праязныя білеты. На іх, дарэчы, пакуль (для выгады пасажыраў) застаецца двайная цана. Акрамя таго, у кабінах вадзіцеляў пачалі ўсталёўваць спецыяльныя латкі для манет.

Засталося навучыцца хутка лічыць. Цяжкасці пераводу старых грошай на новыя могуць стаць прычынай затрымкі транспарту. Ёсць верагоднасць, што з часам у мінскіх аўтобусах, тралейбусах і трамваях з'явяцца аўтаматы для продажу талонаў. А пакуль іх няма, парада - разлічвацца з вадзіцелямі за праезд без здачы.

Капейкі атрымаць можна ўжо ў буйных універмагах сталіцы. Гандаль адным з першых папоўніў касу манетамі.

Уладальнікі смартфонаў змогуць арыентавацца ў новых грашах яшчэ больш проста. Мінскія распрацоўшчыкі прэзентавалі спецыяльны дадатак: калі навесці камеру тэлефона на старую купюру, сэрвіс пакажа банкноту новага ўзору.

І калі яшчэ нейкі час беларусам патрэбныя будуць розныя шпаргалкі, каб разабрацца ў цэнах, ад іх, насупраць, адмовяцца замежнікі. Першыя турысты ўжо ацанілі дэнамінацыю.

Хамід Кумар, ААЭ: "Да сённяшняга дня ў мяне ў галаве не ўкладваліся сумы ў 100 або 200 тысяч. Зараз вы перайшлі да нармальнага рубля. Гэта добра для замежнікаў. Раней мне прыходзілася ў розуме пралічваць, колькі ж гэта каштуе".

Эксперты ўжо мяркуюць: дзякуючы дэнамінацыі шырэй адчыняцца дзверы для фундатараў. А ў самым найбліжэйшым часе мы ўбачым эфект ад з'яўлення ў нашым жыцці манет. Да прыкладу, імі пачнуць абсыпаць маладых на вяселлі.

Кінуць манету, каб вярнуцца - старая традыцыя, якую ўсе мы выдатна ведаем, а шматлікія і шануюць. З навейшых: калі кінуць капейку ў фантан - гэта да шчасця, дзве - сустрэнеш каханне ўсяго свайго жыцця, а тры - удала выйдзеш замуж. Праверыць, наколькі прыметы спраўджваюцца ў рэальным жыцці, зараз стала прасцей і беларусам. Да закрыцця сезона фантанаў яшчэ дастаткова часу.