Сапраўдная эпапея разгарнулася вакол Міхаіла Саакашвілі

10 Снежня 2017

Сапраўдная эпапея разгарнулася на гэтым тыдні вакол былога прэзідэнта Грузіі. Шматлікія СМІ ўжо назвалі гэтую займальную гісторыю прыгодамі "няўлоўнага Саакашвілі". Пераехаў, пакіраваў - у турму.

І сапраўды, лёс працягвае здзіўляць Міхаіла Саакашвілі нечаканымі паваротамі. А сам ён працягвае здзіўляць грамадскасць сваімі выхадкамі. Несумнеўна, экс-прэзідэнт Грузіі і былы кіраўнік Адэскай вобласці стаў адным з галоўных ньюсмейкераў тыдня - галавакружны ўздым на дах кіеўскай шматпавярхоўкі, сутычка з сілавікамі і штурм ваннага пакою ў гатэлі "Кіеў", а затым - ізалятар СБУ і зусім не вясёлкавыя перспектывы.

Чым скончыцца гэтая трагікамічная гісторыя - дагэтуль незразумела. Аднак украінскія эксперты ў адзін голас гавораць: сітуацыя з Саакашвілі - гэта і крызіс законнасці, і крызіс нацыянальнай палітычнай сістэмы, а значыць, і крызіс улады. Чаму? Юрый Казлоў спрабаваў разабрацца.

Раніцай 5 снежня да дзвярэй пентхаўса Міхаіла Саакашвілі на вуліцы Касцёльнай - гэта цэнтр Кіева - прыбылі супрацоўнікі пракуратуры. Для пераканаўчасці іх суправаджала група ўзброеных да зубоў байцоў СБУ. Прычына нечаканага візіту - вобыск з-за падазрэння ў спробе дзяржперавароту. Зачынены ў сваіх апартаментах Саакашвілі хутка зразумеў: лепшы спосаб пазбегнуць непрыемных гутарак са следчымі - аддаць справу шырокай агалосцы.

Экс-губернатару ўдалося выбрацца на дах 8-павярхоўкі, адкуль ён звярнуўся з пасланнем гораду і свету. Саакашвілі заявіў, што не прызнае абвінавачанняў, і калі сілавікі пераступяць парог яго кватэры, ён пакончыць з сабою. Праваахоўнікі, бадай, здагадваючыся, што выкананне абяцанняў - не наймацнейшы бок падазронага, вобыск усё ж правялі, а самога палітыка эвакуіравалі з даху. У любой іншай еўрапейскай краіне гісторыя магла б скончыцца на гэтым месцы. Але ва Украіне яна атрымала цалкам чаканы працяг.

Прыхільнікі Саакашвілі, якія сабраліся на Касцёльнай, адбілі свайго лідара ў байцоў спецслужб і павялі яго на Майдан. Далей усё па каноне - патрабаванні адстаўкі прэзідэнта і ўрада, сутычкі з сілавікамі і палатачны лагер. Просьбы следчых з'явіцца на допыт Саакашвілі катэгарычна адхіляў, называючы прадстаўнікоў феміды агентамі Крамля.

Паміж тым, абвінавачанні на адрас апальнага палітыка даволі сур'ёзныя. Пракуратура заяўляе, што экс-губернатар атрымліваў грошы на фінансаванне масавых акцый з Расіі - ад збеглага алігарха Курчанкі, блізкага да збеглага прэзідэнта Януковіча.

У выніку Міхаіла Саакашвілі падвяла ўласная слабасць. Жыць у палатцы, не абсталяванай ні туалетам, ні душам, было катэгарычна немагчыма. Саакашвілі двойчы пакідаў лагер, каб прыняць ванну ў гасцініцы "Кіеў". Але другім разам супрацоўнікі гатэля адмовілі яму ў гасціннасці. Лідар пратэстнай акцыі на Майдане пакінуў лагер, паабяцаўшы вярнуцца. Без абароны прыхільнікаў затрыманне палітыка было пытаннем часу.

Антон Герашчанка, саветнік міністра ўнутраных спраў Украіны:

"Я хачу сказаць, што Саакашвілі задурыў галаву грузінскаму народу, і яны выгналі яго, як чорта, з краіны. На жаль, прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка даў яму ўкраінскае грамадзянства. Зараз мы бачым, што гэта было вялікай памылкай. Але яе мы выправім, і Саакашвілі адкажа за ўсе ўчыненыя ім злачынствы".

У ізалятары СБУ былы прэзідэнт Грузіі прабудзе да панядзелка. Заўтра суд абярэ для яго меру стрымання. Паміж тым, за палітыка ўступілася Юлія Цімашэнка, якая сама адседзела ў турме ў часы Януковіча. А вось еўрапейскія лідары сітуацыю падкрэслена не каменціруюць. Хоць чатыры гады таму падчас Майдана іх рэакцыя на падзеі ў Кіеве была куды больш жорсткай і прынцыповай. Саакашвілі ж прадпрымае апошнія спробы мабілізаваць прыхільнікаў ужо з-за кратаў.

Зрэшты, сама ідэя вулічных пратэстаў застаецца прывабнай для шматлікіх актывістаў. І не выключана, што неўзабаве замест Саакашвілі ў вялізных мас незадаволеных жыццём украінцаў проста з'явіцца іншы лідар, больш звыклы да спартанскіх умоў палатачнага гарадка. Прычына простая - чатыры гады таму людзі падтрымалі Майдан, спадзяючыся на лепшае жыццё. А яно дагэтуль не наступае.

На абвастрэнне ўнутрапалітычнай барацьбы адрэагавалі і нацыяналісты. Галоўная дзеючая асоба падзей чатырохгадовай даўнасці - экс-лідар "Правага сектара" Дзмітрый Яраш - назваў прадстаўнікоў украінскай палітычнай эліты дзівакамі і намякнуў: нацыяналісты могуць вярнуцца з Данбаса са зброяй у руках і вырашыць палітычны крызіс у сваёй манеры.