Надзвычайнае эканамічнае становішча

24 января 2016

Сусветныя дзелавыя выданні ўвесь першы месяц гэтага года сустракаюць жахлівымі загалоўкамі. Ніколі раней перад палітыкамі і эканамістамі не стаяла так шмат праблем адначасова. І што тут гаварыць, праблемы ў кожнага. Эканамічная глабалізацыя, як непазбежнасць, спарадзіла ўнікальную залежнасць краін і народаў. Яркія прыклады ўжо гэтага года.

Толькі за чатыры дні акцыі флагмана высокатэхналагічнай галіны ЗША, карпарацыі Apple, страцілі 50 мільярдаў долараў свайго кошту. Адказ на паверхні: рост эканомікі КНР, галоўнага спажыўца амерыканскай IT-прадукцыі, запавольваецца.

Чым менш у Кітаі купляюць iPhone, тым цяжэй прыходзіцца трэйдарам Nasdaq. А гэта ўжо блізкі прыклад. Расійская эканоміка - гэта, вядома, падмурак нашага рэгіёна, але, на жаль, залежыць ад цэн на нафту, і цяперашнія рэаліі перажывае асабліва цяжка. Перапляценне нашых рынкаў вірусна распаўсюджвае знешнія шокі на тэрыторыю партнёраў і саюзнікаў. Вось, напрыклад, такое меркаванне.

Дар'я Жаланнава, фінансавы аналітык Альпары: "Расійская Федэрацыя сапраўды вядзе актыўны гандаль з краінамі ЕАЭС і з улікам таго, што зараз курс расійскага рубля зніжаецца, то экспартная выручка краін Саюза таксама зніжаецца, і ў гэтай сітуацыі краіны будуць вымушаныя разглядаць дэвальвацыю валюты як адказную меру на тое, што зараз адбываецца ў расійскай эканоміцы і, адпаведна, для аднаўлення эканамічных паказчыкаў сваіх краін".

Гаворачы сённяшняй мовай эканамістаў, "новая нармальнасць" - гэта калі курс амерыканскага долара дасягае гістарычнай адзнакі (як гэта адбылося ў мінулы чацвер). Закранула не толькі Маскву, Астану, Мінск і Бішкек, якіх звязваюць саюзныя адносіны, але і Украіну, Мексіку, Бразілію, Калумбію. У гэтай чарзе, паводле ацэнкі аналітыкаў, яшчэ парадку 20 валют, якія слабеюць да амерыканскага долара.

І ўсё ж цэнтрабанкі ўсяго свету ў спешным парадку прадаюць казначэйскія аблігацыі ЗША. Чаму? Што гавораць аб новым эканамічным крызісе ў галоўнай эканоміцы свету? Прапануем каментарый карэспандэнта рускай службы "Галасы Амерыкі" Міхаіла Гуткіна.

Міхаіл Гуткін, руская служба "Голасу Амерыкі": "Я не стаў бы падганяць падзеі, я хачу нагадаць вам, па-першае, што фінансавыя рынкі і рэальная эканоміка - гэта розныя рэчы, некаторыя гавораць, што тая турбуленцыя, якую мы назіраем гэтымі днямі на фінансавых рынках, на працягу некалькіх наступных тыдняў пройдзе, і ўсё пойдзе па больш або менш накатанай каляіне. Гэта значыць, зараз мы назіраем карэкцыю, а затым адновіцца рост. Так гэта або не так, зараз складана сказаць, але што датычыцца рэальнай эканомікі, то мы бачым некаторае запаволенне тэмпаў росту амерыканскай эканомікі, у прыватнасці Федрэзерв Атланты прагназуе, што за 4 квартал мінулага года рост амерыканскай эканомікі складзе ўсяго 0,6% працэнта. У той час гавораць, што ў бягучым годзе рост эканомікі складзе ад 1,5 да 2%. Гэта не так шмат, але ўсё-такі гэта не рэцэсія. Гэта толькі толькі запаволенне тэмпаў росту эканомікі. Так што аб поўнамаштабным эканамічным крызісе пакуль што гаварыць яшчэ рана".

Між тым, абсалютна дакладна з амерыканскімі аналітыкамі не згодны французскі прэзідэнт. Напярэдадні форуму ў Давосе ён адзначыў, што зараз увесь свет перажывае "гіганцкія змены, маштабы якіх усе павінны ўсвядоміць. Узыходзяць новыя эканамічныя дзяржавы, імкліва развіваецца лічбавая эканоміка, нам прыйдзецца пераасэнсаваць нашу эканамічную і сацыяльную мадэль". І далей, увага, вельмі адкрытая фраза прэзідэнта Аланда. "Французская эканоміка, - гаворыць ён, - знаходзіцца ў надзвычайным становішчы!"

Вось і чарговы форум у швейцарскім Давосе не дае выратавальных рэцэптаў. Ад амерыканскага віцэ-прэзідэнта Джо Байдэна гучыць, што трэба б стварыць справядлівую сістэму, дзе "кожны павінен плаціць". Пры гэтым сам Байдэн адмовіўся лічыць яе сацыялізмам. Але сказана галоўнае. Свет, у якім фактычна дабрабыт аднаго працэнта найбагацейшых людзей на Зямлі зраўнаваўся з дабрабытам усяго астатняга чалавецтва. Такі свет ці ледзь можна назваць справядлівым.

Мяркуйце самі, дынаміка неверагодная! З 2010 года колькасць людзей, якія дзеляць багацце з усім астатнім чалавецтвам, скарацілася больш чым у 5 разоў. У 2010 годзе іх 388. У 2015 - толькі 62. Супербагатыя і супербедныя - як быццам людзі з розных светаў. Толькі ўдумайцеся: у сярэднім кожны супербагач мае больш, чым насельніцтва дзвюх сярэдніх краін планеты. Ну і яшчэ параўнаеце. 542 мільярды долараў - на такую суму павялічыліся актывы гэтых 62 чалавек. І 3 долары - на столькі вырас прыбытак 10% самых бедных людзей на зямлі. Няроўнасць, якая расце, небяспечная, папярэджваюць эксперты, яна як нішто прыводзіць да запаволення сусветнага эканамічнага росту і павялічвае магчымасць рэцэсіі. І ніводны кангрэс або форум сусветнай эліты, якая, дарэчы, і ёсць той самы "залаты працэнт", з гэтым працэсам справіцца чамусьці не можа.