Вельмі часта ў гэтыя дні гучала фраза "стратэгічныя партнёры". І гэта не проста журналісцкі штамп. Кітай, сапраўды, вылучае з усіх сваіх шматлікіх эканамічных кампаньёнаў менавіта стратэгічных. Па ўсім свеце, у самых розных рэгіёнах, іх набярэцца ўсяго каля сарака. Беларусь апынулася сярод вось такіх абраных сяброў нараўне, напрыклад, з Расіяй, Казахстанам, ЗША, Аўстраліяй, ПАР, Францыяй і Германіяй. Дарэчы, дагавор аб сяброўстве, падпісаны на тыдні ў Мінску, гэтыя сувязі паміж Мінскам і Пекінам, умацаваў яшчэ больш. Такім чынам, прадоўжым. Беларусь - Кітай. Эканоміка.
"Эканамічная дыпламатыя", важны элемент абноўленага іміджу. Сучасны Кітай уступіў у сваё "залатое стагоддзе", і як лакаматыў пацягнуў за сабою ўсіх сваіх стратэгічных партнёраў. Новыя кропкі росту сусветнай эканомікі - Банк дзяржаў - членаў БРІКС, і Азіяцкі банк інфраструктурных інвестыцый. Дзве свежыя альтэрнатывы МВФ і Сусветнаму банку. Лічы, абодва пад эгідай Кітая. Амаль 50% капіталу ў іх - кітайскія грошы. Адна з мэт - аб'яднаць патэнцыялы Еўразійскай прасторы і эканамічнага пояса Шаўковага шляху, а значыць, кожны ўдзельнік гэтых праграм зможа разлічваць на фінансаванне сваіх буйных інфраструктурных праектаў.
Сёння ўзровень крэдытна-інвестыцыйнага супрацоўніцтва Мінска і Пекіна набліжаецца да 20 мільярдаў долараў. У рэалізацыі - дзясяткі сумесных беларуска-кітайскіх праектаў.
Гасцініца "Пекін". Адзін з прыкладаў. Буйны інвестпраект Кітая ў Беларусі. Менавіта тут на час афіцыйнага візіту спыніўся кітайскі лідар. Напэўна, каб адчуць сябе як дома. Камфорт, ды і назва гатэля выклікаюць павагу да сябе. Вось такія ж камфортныя ўмовы былі абяцаныя і ўсяму кітайскаму бізнесу, які ідзе ў нашу краіну. Сімвалічна, што найбуйнейшае двухбаковае бізнес-мерапрыемства кіраўнікі дзяржаў збіраюць у беларускім «Пекіне». Да трыбуны форуму Аляксандр Лукашэнка і Сі Цзіньпін выходзяць вось гэтым калідорам пад апладысменты залы.
І зноў дружалюбныя поціскі рукі. Яны як сімвал знак якасці адносін. Аляксандр Лукашэнка цісне рукі і абменьваецца некалькімі фразамі з першымі асобамі кітайскай дэлегацыі. Прэзідэнт адзначае, Мінск упершыню прымае такі маштабны форум.
Вобласці, правінцыі і гарады. Максімальная колькасць прадстаўленых рэгіёнаў. Максімальна высокі статус прадстаўнікоў. У зале губернатары і мэры. Кіраўнікі 8-мі найбуйнейшых рэгіёнаў Кітая. Топ-менеджары буйных прадпрыемстваў, прадстаўнікі ўлады і бізнесу. Усяго 450 чалавек, з іх 300 - ад кітайскага боку.
З трыбуны форуму ў Мінску лідар Кітая ўспамінае 2013-ты. Як сяброўства дапамагло нашым эканомікам памякчыць наступствы сусветнага фінансавага крызісу і негатыўны ўплыў няпростых працэсаў на міжнароднай арэне. Сёння ўсё часцей краіны фігуруюць як нязменныя партнёры ў рэгіёне.
І на гэты раз выразны пасыл удзельнікам форуму: Беларусь важны стратэгічны вузел у палітыцы Шаўковага шляху - амбіцыйнага праекта Кітая.
Анатоль Сівак, Міністр транспарту і камунікацый: "Сама назва эканамічны пояс Шаўковага шляху, слова «эканамічны», яно і гаворыць, што тут павінна быць эканоміка. Тут павінна быць вытворчасць. І Кітай прыняў рашэнне. Тут, у Беларусі, павінна быць вельмі сур'ёзная вытворчасць кітайскімі кампаніямі".
Логіка адраджэння старажытнай гандлёвай артэрыі патрабуе маштабнага кітайскага інвесціравання. Кітай гатовы ўкласціся.
Цытаты
La Repubblica
"У Кітая ёсць рэсурсы і маштаб, каб устаць на чале рынку, які аб'ядноўвае 3 млрд чалавек і ахоплівае тэрыторыі ад Балтыйскага мора да Паўднёва-Усходняй Азіі".
Frankfurter Allgemeine
"З дапамогай мільярдаў, атрыманых ад экспарту, КНР будзе прадастаўляць дапамогу на развіццё краін уздоўж Шаўковага шляху… Еўропе пара зразумець, што Кітай - гэта ўжо не Далёкі Усход. Кітай стаіць проста ля дзвярэй".
Даніэль Крутціна, кіраўнік партнёр кансалтынгавай кампаніі: "Сімвалічна, што аўтар канцэпцый "кітайскай мары" і "ўздыму кітайскай нацыі", фактычна дапамог запусціць беларускую ідэю "мадэрнізацыі". У 2010 тады яшчэ намеснік Старшыні КНР садзейнічаў крэдытна-інвестыцыйнай падтрымцы шэрагу беларускіх праектаў. Шмат у чым менавіта яны не проста ратуюць нашу эканоміку ад зрыву ў рэцэсію, але і адкрываюць рэзервы - у энергетыцы, сувязі, будаўніцтве, лагістыцы, высокіх тэхналогіях і адукацыі".
Гэтыя крэдыты развівалі тэлекамунікацыі, мадэрнізавалі цеплаэлектрастанцыі, і цэментную галіну. Аўтадарогу М5, Нацыянальны аэрапорт, Віцебскую ГЭС, СП "Мідэа-Гарызонт", а яшчэ жылы комплекс у мікрараёне "Лебядзіны" і сумесны народны аўтамабіль "БелДжы".
І яны зноў гатовы ўкласціся. Ужо ў новы завод, які пачнуць будаваць улетку. Магутнасць вытворчасці па выпуску народнай маркі павялічаць у 2,5 раза. І тут мільённыя кітайскія інвестыцыі.
Уладзімір Амарын, Міністр фінансаў Беларусі: "Супрацоўніцтва паміж РБ і КНР у фінансава-крэдытнай сферы ажыццяўляецца ўжо больш за 10 гадоў. Падчас мінулага візіту ў нашу краіну кіраўніка Кітая адбыўся вызначаны прарыў у гэтым кірунку. Так, па лініі ўрада як пазычальніка або гаранта падпісаны 7 крэдытных пагадненняў на агульную суму 1,5 млрд долараў ЗША. У іх ліку Міністэрствам фінансаў падпісаны два пагадненні з Эксімбанкам Кітая аб прадастаўленні льготных крэдытаў на суму 330 мільёнаў долараў. Сродкі будуць накіраваныя на стварэнне інфраструктуры Кітайска-беларускага індустрыяльнага парку, а таксама на арганізацыю вытворчасці легкавых аўтамабіляў на тэрыторыі нашай краіны".
Нічога такога ў гісторыі незалежнай Беларусі яшчэ не было. Па размаху парк "Вялікі камень" пераўзыходзіць нават зараджэнне Салігорска, у якім зараз жывуць 100 тысяч чалавек. Тэрыторыя інвестпляцоўкі - 80 квадратных кіламетраў. Для параўнання - гэта як тры гарады Маладзечна або самае вялікае возера краіны - Нарач. У індустрыяльным парку колькасць працаўнікоў, паводле папярэдніх падлікаў, дасягне 120-ці тысяч.
Раман Осіпаў, кіраўнік-партнёр інвестыцыйнай кампаніі: "Калі Беларусь гатова прадаставіць доступ да нейкіх тэхналогій, Кітай прадастаўляе фінансаванне і развіваюцца сумесныя праекты, і, у прынцыпе, вось гэты праект, звязаны са стварэннем індустрыяльнага парку ў Беларусі, ён у першую чаргу арыентаваны на тэхналагічнае ўзаемадзеянне, і, у прынцыпе, гэта як раз з'яўляецца асноўным".
Новы цэнтр прыцягнення інвестыцый і перадавых тэхналогій. Менавіта тут будзе ўзводзіцца эканоміка будучыні. Першыя рэзідэнты ў прысутнасці лідараў Беларусі і Кітая атрымалі адпаведныя дакументы.
Іх інвестыцыйны партфель больш чым паўмільярда долараў. Яшчэ 14 кампаній ужо хутка стануць адзіным цэлым "Вялікага каменя". Карпарацыі-гіганты ЗТЕ і Хуавэй яшчэ сёлета пачнуць будаўніцтва там высокатэхналагічных вытворчасцяў.
Уладзімір Зіноўскі, Міністр эканомікі Беларусі – кіраўнік-партнёр інвестыцыйнай кампаніі: "Ёсць спецыяльны ўказ Прэзідэнта, які прадастаўляе льготы для рэзідэнтаў гэтага парку, але ж іншыя паркі, якія сёння існуюць у Заходняй Еўропе або іншых дзяржавах, яны фінансуюцца, скажам так, на працэнтаў 90 з бюджэту. Унікальнасць гэтага парку ў тым, што створана кіруючая кампанія гэтага парку. І перш чым зарэгістравацца рэзідэнтам, неабходна зрабіць вось такі ўзнос у пяць мільёнаў долараў. Трэба ўкласці, каб стаць рэзідэнтам, адзін мільён з якіх абавязкова павінен ісці на навуку, навуковыя даследаванні. Гэта ўжо гаворыць пра тое, што прыйдуць лепшыя кампаніі, прыйдуць лепшыя тэхналогіі. На базе якіх мы можам стварыць лепшы прадукт, прадаючы яго".
Чаканыя лічбы ў перспектыве - павелічэнне беларускага экспарту на 50 мільярдаў. Гэта значыць падваенне цяперашніх паказчыкаў.
Агульны партфель мінскіх дамоўленасцяў яшчэ падлічваюць, але гэта дзясяткі млрд долараў. За тры дні падпісана парадку 50 пагадненняў, у тым ліку і па пэўных кітайскіх крэдытах.
Пад гарантыі ўрада Дзяржбанк развіцця Кітая падпісаў з Беларусбанкам і Банкам развіцця дзве 15-гадовыя крэдытныя лініі на суму 1 млрд долараў.
Нацбанк Беларусі і Цэнтрабанк Кітая дамовіліся аб правядзенні двухбаковага валютнага свопу ў рублях і юанях на суму каля 1 мільярда 200 мільёнаў долараў.
Беларуская калійная кампанія і кітайскім прадпрыемствам "Сінахем" падпісалі мемарандум аб пастаўцы ў Кітай 4 мільёнаў тон калія на працягу пяці гадоў. Кошт кантракту каля 1,3 млрд долараў.
Беларусбанк прыцягнуў крэдыт сумай да паўтара мільярда долараў для рэалізацыі праекта па будаўніцтве ў Беларусі горна-абагачальнага камбіната на сыравіннай базе Нежынскага ўчастка Старобінскага радовішча калійных соляў.
Уладзімір Зіноўскі, Міністр эканомікі Беларусі: "Гэта мікраэлектроніка, гэта нанатэхналогіі, біятэхналогіі, лагістычныя цэнтры. Гэта новая прадукцыя, гэта лекавыя сродкі. Ёсць шмат відаў эканамічнай дзейнасці, куды мы маглі б укладваць такія крэдытныя рэсурсы".
Падтрымаюць індустрыю і інвестыцыйны партфель - навукова-адукацыйныя сувязі. Прыкладная навука большае кітайскімі правінцыямі, кожная з якіх магутней асобных еўрапейскіх дзяржаў. Тэхнапарк БНТУ ужо завязаны на 7 рэгіёнаў, і такія гарады як Пекін, Харбін і Шанхай.
У найбліжэйшыя 2,5 года сумесныя праекты ахопяць біяфармацэўтыку, новыя матэрыялы і энергазберажэнне. Такім перспектывам патрэбны новыя кадры, прычым, з добрай кітайскай літаратурнай і тэхнічнай. Для гэтага ў Беларусі ўжо дзейнічаюць тры інстытуты Канфуцыя. Кітайскую як першую замежную мову выкладаюць у беларускіх школах. Менавіта такому, добра навучанаму пакаленню, будзе даверана выстройваць двухбаковыя адносіны.
Зрэшты, запал да ведаў у кітайскай моладзі не меншы. Па колькасці навуковых супрацоўнікаў КНР сёння апярэджвае Японію і Расію, саступаючы толькі ЗША. Пры гэтым лідзіруе па тэмпах прыросту ліку дыпламаваных спецыялістаў у галіне інфармацыйных тэхналогій, у 5 разоў апярэджваючы ЗША па гэтым паказчыку. Штогод гэты прырост у Кітаі складае 200 тысяч чалавек.
Ужо падчас візіту кітайскага лідара ў Беларусь стала вядома, што Нацыянальная акадэмія навук Беларусі разлічвае прыцягнуць кітайскіх навукоўцаў у навукова-тэхналагічны парк "Белбіягорад". Галіны кааперацыі: біялогія, мікрабіялогія, медыцына, аграрныя і нанатэхналогіі. Толькі зараз каля дзясятка сумесных праектаў на $4 млн. Космас, беспілотнікі, лазерная фізіка, новыя матэрыялы. Сфер, дзе ў Мінска і Пекіна няма агульных інтарэсаў, сёння ўсё менш.













