Развіццё нафтаперапрацоўчай галіны ва ўмовах жорсткай канкурэнцыі абмяркоўвалі сёння на "Нафтане"

7 Чэрвеня 2019

Нафта і яе перапрацоўка як вялікая эканоміка, гаручае паліва для сучаснай сусветнай палітыкі і гандлёвых войнаў. Але ў той жа час  нафтахімія як аснова для глыбокай тэхналагічнай мадэрнізацыі і адна з цаглін у падмурку рэальнага беларускага суверэнітэту.

Сучасны стан спраў і стратэгію на будучыню ў ключавой для Беларусі нафтахімічнай галіны на ўзроўні Прэзідэнта даследавалі і абмяркоўвалі сёння на базе наваполацкага "Нафтана". Падрабязная інспекцыя па новых аб'ектах коштам  паўтара мільярда долараў  і грунтоўная размова ў фармаце нарады  сабрала ключавых удзельнікаў нафтахімічнага рынку Беларусі  і дазволіла зазірнуць за гарызонт у 10 гадоў. Бо важна бачыць перспектыву  і дакладна ведаць,  што будзе адбывацца на рынку пасля мадэрнізацыі прадпрыемстваў. І галоўнае  -  рабіць вытворчы акцэнт менавіта на тым, на чым можна зарабіць.

З аднаго боку,  ужо праведзеная мадэрнізацыя страхуе ад знешніх шокаў і хаатычнай сусветнай кан'юнктуры.  Калі цэны на нафту ўзлятаюць і падаюць на дзясяткі працэнтаў толькі на аснове чутак,  або пастаўшчык сыравіны хімічыць з якасцю. З другога - без прадуманай доўгатэрміновай стратэгіі  галіны будзе складана ўтрымацца нават у рэгіянальных лідарах. Падпірае мода на электра- і гібрыдныя рухавікі, значыць менш паліва. Расце попыт на экалагічнасць,  значыць менш пластыку. У модзе альтэрнатыўныя матэрыялы і крыніцы энергіі. Як будзе рэагаваць Беларусь,  гаварылі сёння на прыкладзе "Нафтана". Вынікі дня  сабралі і прааналізавалі нашы журналісты ў Наваполацку.

Вось ён самы наглядны доказ глыбокай мадэрнізацыі "Нафтана" коштам  300 мільёнаў долараў - устаноўка першаснай перапрацоўкі нафты АТ-8. Нафтахімікі па звычцы называюць яе  сэрцам завода. Хоць калі быць дакладным у анатамічным сэнсе,  гэта, хутчэй, лёгкія. Сюды паступае галоўны "кісларод" НПЗ - нафта, тут яна праходзіць галоўную ачыстку і фрагментацыю, адсюль разыходзіцца па ўсім арганізме горада-завода. Цікавы факт: для роўнага дыхання ўсяго "Нафтана" плюс усе сумежныя нафтахімікі і перапрацоўка трэба ні шмат ні мала - 6 мільёнаў тон нафты за год. Гэта як раз праектная магутнасць гэтай махіны.

Устаноўка ўзяла імя ў сваёй папярэдніцы, яна спраўна адпрацавала 3 дзесяцігоддзі. Але па начынні  навінка на парадак больш складаная і эфектыўная. Гэта як крок ад міксера да разумнага мультыповара на хатняй кухні, толькі ў прамысловых маштабах.

Начальнік устаноўкі - Віталь Данішэўскі - нафтанавец у другім пакаленні. Тут працавалі бацькі, тут сам пачынаў з аператара. Сёння кіруе ўнікальным аб'ектам, дзе шматлікія тэхналагічныя рашэнні эксклюзіўныя для ўсёй постсавецкай прасторы. 

Віталь Данішэўскі, начальнік устаноўкі АТ-8 ААТ "Нафтан": "Акрамя будаўніцтва дадзенага аб'екта,  непасрэдна блок-100 -  гэта перапрацоўка сырой нафты,  таксама былі рэалізаваны другарадныя задачы,  таксама аб'ектыўна важныя для нашага прадпрыемства. Гэта перапрацоўка бензінаў і будаўніцтва цалкам новага блока газафракцыянавання". 

"Нафтан" - гэта палова прамысловай вытворчасці ўсёй Віцебскай вобласці, а таму ад роўнага дыхання завода залежыць самаадчуванне ўсяго рэгіёна. Менавіта таму за эканоміку і сацыялку першым адказ перад Прэзідэнтам трымае губернатар. 

Паказчыкі супярэчлівыя. У 2016 годзе ўпалі на 3 %, зараз тры гады  - сціплы рост. Дрэваапрацоўка, лён і абутак пасля мадэрнізацыі даюць нядрэнны эфект, але інвестыцыі  ўдвая ніжэйшыя, чым у суседзяў. Выходзіць, там, дзе дзяржава прымусіла, - добра, дзе развіваюць самі,  - слаба. Прэзідэнт патрабуе пралічанай стратэгіі. 

Лакаматывам вобласці "Нафтан" застанецца ў любым выпадку. Зарука таму - самая маштабная за ўсю гісторыю інвестпраграма развіцця. Акрамя АТ-8 завяршаецца будаўніцтва комплексу запаволенага каксавання нафтавых рэшткаў. Калі проста, то гэты небаскроб дазваляе выціснуць з нафты і таго, што перш лічылася адходамі, максімум карысці. А гэта ўжо зусім іншая эканоміка завода, вобласці, галіны.

Каштуе небаскроб астранамічны мільярд долараў. Узвядзенне павінна завяршыцца да 7 лістапада - патрабаванне сёння пацвердзіў Прэзідэнт. Ніякія форс-мажоры не павінны сарваць тэрміны. Як не сарвала іх пастаўка атрутнай нафты з Расіі месяцам раней. 

Гэтыя некалькі сотняў метраў, што вядуць да цэнтра кіравання новай устаноўкі, Прэзідэнт выкарыстае, каб праінструктаваць дырэктара "Нафтана", як лічыць страты, як дабівацца справядлівай кампенсацыі. 

А гэта - унікальны дыялог у аператарскай - адзін з вядучых спецыялістаў - беларускі пакістанец  Хан Насір Мухтар. Кароткая гісторыя: у Беларусі вучыўся, ажаніўся, застаўся. Гаворыць, не таму, што дома дрэнна, а таму, што тут як дома.  

З аператарскай  як на далоні ўвесь новы завод першаснай перапрацоўкі. 2,5 тысячы датчыкаў і дзясяткі камер манітораць якасць сыравіны, ход ачысткі і дыктатуру тэхналогій. З лютага 1917 года як запусціліся – ніводнага  збою.

Зрэшты, з аператарскай нават з супертэхналогіямі, усяго не ўбачыць. "Нафтан" па габарытах супаставімы з горадам Наваполацкам. А таму агляд тэхналогій і навацый цалкам лагічна працягваецца з гарадскога аўтобуса. Кароткая паездка ў такім фармаце займае хвілін 20. Па шляху Прэзідэнт з дырэктарам абмяркоўваюць скокі нафтавых цэн, тэхналогіі канкурэнтаў і фактары палітыкі  ЗША, Расіі, Кітая і Ірана. Але не толькі. Напрыклад, завод і горад памятаюць і шануюць сваю гісторыю. Кожную вёсачку, што лягла ў аснову горада, і кожнага героя, што вызвалялі гэты лапік зямлі ад фашыстаў.

Забягаючы наперад - крыху пазней на нарадзе Прэзідэнт правядзе паралель паміж стараннасцю цяперашніх кіраўнікоў і гераічнасцю пакалення пераможцаў. 

Вяртаючыся да агляду. Сёння на "Нафтане" працуе больш за 10 тысяч чалавек. І завод нават не думае здымаць з сябе сацыяльную нагрузку. Па ліберальным рахунку - гэта выдаткі, па дзяржаўным - інвестыцыі ў людзей.

Глыбокую размову  аб сучаснасці і будучыні нафтахіміі працягваюць у фармаце нарады. З апошняй размовы  ў такім фармаце прайшло два гады, змяніўся дырэктарат на двух НПЗ, тэхналагічны рывок відавочны. Але лідар капае яшчэ глыбей - і ў прамым, і ў пераносным сэнсе – пачынаючы  з нафты ўласнай здабычы.  Дырэктар "Беларуснафты" тлумачыць, айчынная нафта якасная, але дарагая ў здабычы. Ідзе як "вішанька" на торце ў самыя тэхналагічныя схемы перапрацоўкі. Плюс - рэзерв на знешніх рынках. Гэтую задачу актуалізаваў Кіраўнік дзяржавы. 

Нафтахімія -  гэта не толькі працоўныя калектывы - людзі, і экспарт – гэта значыць, валюта. Гэта яшчэ і інавацыйны кластар. Тут фарміруюцца новыя тэхналогіі і матэрыялы для шырокага пула сумежнікаў - ад будаўніцтва да парфумерыі. Адгэтуль пільная ўвага Прэзідэнта да галіны і ацэнка значнасці для рэальнага суверэнітэту. 

Беларускае - значыць якаснае. Гэта імпартная ацэнка нашай нафтахіміі. У гэтым Прэзідэнт пераконваўся асабіста і не аднойчы. Спажыўцы, ад буйных аптавікоў да перавозчыкаў і аўтамабілістаў-аматараў за мяжой, не раз звярталіся з просьбамі аднавіць або павялічыць пастаўкі дызеля або бензінаў. Брэнд якасці ва ўмовах гандлёвых войнаў - неацэнны. Але, на жаль, нават з такой перавагай экспарцёрам часта не хапае  агрэсіўнасці і спрыту пры ўваходзе на новыя рынкі. 

Яшчэ адно  скразное  пытанне сёння - стратэгія нафтахіміі. Галіну прыціскаюць электрамабілі і гарадскі электратранспарт - бензінавых рухавікоў усё менш. Плюс складаная хімія - адразу некалькі мадэляў развіцця ў свеце. Паставіў не на тое - прайграў і свой, і сусветны рынак гадоў праз 10. Адгэтуль даручэнне Прэзідэнта: выпрацаваць выразнае бачанне будучыні галіны. Планы і стратэгіі, хутчэй за ўсё, ацэняць ужо ў Мазыры. Дзе Кіраўнік дзяржавы паабяцаў пабываць да канца года.

Любая паездка Кіраўніка дзяржавы ў рэгіёны не абыходзіцца без зносін з мясцовымі жыхарамі і працоўнымі калектывамі. Гэта важна. Гэта зваротная сувязь для ўлады і магчымасць, без прыкрас пачуць, што тут і зараз турбуе грамадства. Фармат жывых зносін неабходны і людзям. Супрацоўнікам "Нафтана", дарэчы, было цікава ўдвая. Яны першымі ў краіне даведаліся  дэталі і вынікі нарады на родным заводзе. Бо большая  частка размовы  прайшла без камер. Пра што  пачулі? Галоўнае - будучыня "Нафтана"  і стратэгія развіцця ўсёй галіны.

У Наваполацку ледзь больш за 100 тысяч чалавек, на "Нафтане"  працуе 10 тысяч. Па факце,  прыкладна, у кожнай другой сям'і хтосьці абавязкова звязаны з заводам. Але статус горадаўтваральнага прадпрыемства - гэта яшчэ і адказнасць. Тайны кантракт на развіццё сацыяльнай сферы. Сёння гараджане рэальна адчуваюць яго плён - у сістэме завода ўласныя медыцынская і аздараўленчая база, інтэрнаты і дзіцячыя сады. Нават у самыя хвацкія поры гарантыі не згортвалі, а як будзе надалей? 

Аснова любой вытворчасці і шырэй - дзяржавы - гэта чалавек. А абарона інтарэсаў беларусаў для гаранта іх правоў, Прэзідэнта - пытанне прынцыповае. Завадчане жадаюць быць упэўненыя, што плён іх калектыўнай працы не раздадуць за бясцэнак. І такую гарантыю лідар у Наваполацку дае асабіста.

Усе пытанні, агучаныя сёння,  будуць вырашацца ў комплексе. Праз падрабязныя стратэгіі развіцця кожнага завода ў асобнасці і сектары нафтахіміі ў цэлым. Мала таго, з тым жа стратэгічным "аршынам" надалей будуць падыходзіць да кожнага праекта мадэрнізацыі і да кожнай галіны. Спачатку - выразнае бачанне і пралік эканомікі праекта і толькі пасля - інвестыцыі. Прычым бізнес-планаванне і выразнасць,  дзе, колькі і на якіх умовах будзе зарабляць навацыя - прамы абавязак дырэктарата і менеджараў. На "Нафтане" менавіта такі падыход сябе апраўдаў цалкам. 



Папулярныя

Рэкамендуемыя

Зараз чытаюць

Рэкамендуемыя