Прэзідэнт: Драўніна - важкі артыкул прыбыткаў і багацце краіны

24 апреля 2020
Эфектыўна прадаць і не пралічыцца. Стратэгічны для краіны  лясны рэсурс  сёння стаў цэнтральнай тэмай дыялогу ў Палацы Незалежнасці. На дакладзе ў Прэзідэнта   ледзь ці  не ўсе адказныя за галіну чыноўнікі, у тым ліку  кіраўнік Камітэта дзяржкантролю.

Ведамства не раз крытыкавала прапушчаныя магчымасці лясной гаспадаркі. Такая пільная ўвага зразумела. Драўніна - важкі артыкул прыбыткаў і багацце краіны, падкрэсліць Прэзідэнт. Важна зняць любыя бар'еры для рэнтабельнай працы прадпрыемстваў, асабліва  ў частцы продажаў на ўнутраным рынку. Знешнія - таксама важны прыярытэт, але толькі для гатовай прадукцыі. І гэтае патрабаванне  сёння актуальнае як ніколі. Дарэчы, нацыянальны рынак абмеркавалі больш дэталёва. Урад ініцыюе перагледзець правілы рэалізацыі чыстага лесу,  замацаваўшы новыя нормы ва ўказе.

Усе падрабязнасці сённяшняй сустрэчы  ў рэпартажы Вольгі Анішчанкі

Адсюль беларускі лес адпраўляюць фурамі ў Еўропу. Па-суседству, затым у Германію і далей па маршруце - Нідэрланды, Бельгія. Паўтары тысячы кубоў кожны месяц. Драўніну, як тут гавораць, з-пад сякеры ўжо не прадаюць. Распілуюць, пасушаць. Глядзіш і цана  іншая. Для гэтага ў гаспадарцы ўсталявалі спецыяльнае сушыльнае абсталяванне. А за крок адсюль  новая польская лінія. З ёй выхад прадукцыі большы ўдвая. Купяць і мэблевыя фабрыкі, і людзі, а таксама буйныя гульцы, Гомельдрэў або Рэчыцадрэў. Прыбытковы тавар тут навучыліся рабіць нават з адходаў. 

Ігар Дзягцярык, дырэктар Гомельскага доследнага лясгаса: "У лясгасе ўся драўніна, якая пастаўляецца ў цэх, перапрацоўваецца і кудысьці адпраўляецца. У нас нават на сёння пілавінне, шчэпкі цалкам апраўляюцца на экспарт.  На сёння перапрацаваны піламатэрыял дае вялікую долю выручкі ў агульным аб'ёме выручкі. Больш дарагую прадукцыю адпраўляем".

Гомельскі лясгас - лепшая гаспадарка ў краіне не толькі па аб'ёмах выручкі. Гавораць, зарплаты добрыя: гаспадарскі падыход дазваляе трымаць планку. Тут справіліся і з галоўным лясным шкоднікам. Нашэсце караеда цалкам ліквідавалі. Санітарныя высечкі завершаныя. Перайшлі толькі на планавыя. Пашкоджаныя ўчасткі сёння адзінкавыя. Іх адразу апрацуюць. І гэта норма, гавораць у лясгасе. 

За Беларуссю невыпадкова статус лясной дзяржавы. Маштаб фонду абавязвае. Краіна ў дзясятцы еўрапейскіх дзяржаў. 

У абсалютных лічбах - 9 з паловай мільёнаў гектараў. Гэта пад сотню тысяч квадратных кіламетраў. Скажам, як уся Партугалія, Сербія або Аўстрыя. І спатрэбіцца тры Бельгіі, каб змясціць усе беларускія запасы.

Ці варта гаварыць, што лясны рэсурс - гэта брэнд краіны. А руплівы падыход да кожнага кубаметра - тэма не адной грунтоўнай размовы з чыноўнікамі ў Палацы Незалежнасці. Нездарма  ўжо некалькі гадоў у краіне забароненыя продажы на экспарт чыстага лесу. Прадпрыемствы скіроўваюць на максімальную перапрацоўку сыравіны. Але ўвагі патрабуе і ўнутраны рынак.

Лясная галіна ў фокусе ўвагі Прэзідэнта


Зрэшты, за шырмай матэрыяльнага важна не забыць пра галоўнае. Прэзідэнт сёння скажа зноў: наш лес - рэсурс неацэнны. Гэта не толькі жывыя грошы для эканомікі, але і здароўе планеты. Ды і попыт на зялёныя тэхналогіі ў свеце вялікі як ніколі. Чым не падстава нагадаць ураду пра важнае?! 

Прэзідэнт: лес - наша багацце


Але што ні год, то новая бяда. То злашчасны караед (пра яго мы ўспаміналі), то ўраган, то пажары. Добра, што лес - рэсурс аднаўляльны. Важна правільна падтрымліваць аб'ёмы насаджэнняў. Сімвалічна, але ў штогадовы суботнік па ўсёй краіне саджаюць дрэвы. І Прэзідэнт не выключэнне. 

А ў цэлым мінулы год для галіны не стаў праблемным, калі меркаваць па лічбах нарыхтоўкі.

Максімальная перапрацоўка - прыярытэт для лясной галіны


Зрэшты, прынцыповае патрабаванне да галіны нязменна - максімальная перапрацоўка драўніны. Мінімум - паўфабрыкат, а лепш, вядома, мэбля. Аб тым, каб прадаваць кругляк, пытанне чыноўнікі ўжо не ставяць. Але Прэзідэнт не праміне нагадаць: прадукцыя з дабаўленай вартасцю - гэта і ёсць эфектыўная мадэль вытворчасці. Бо чым больш ступень перапрацоўкі, тым вышэйшая цана. Чытай, даход прадпрыемстваў. 

Беларускі квартал узвялі ў Францыі

Каларытны французскі краявід з беларускім акцэнтам наша здымачная група ацаніла. Гэта невялікае мястэчка на ўсходзе Францыі - Вільру. Да Люксембурга - рукой падаць. Сярод мясцовых новабудоўляў - жылы раён у беларускім стылі. З Сінявокай - і матэрыялы, і тэхналогія. Вытворчасці шклоўскага завода. 

Патрык Кіфель, намесеік дырэктара будаўнічай кампаніі: "Усё, што мы атрымліваем з завода, прыходзіць у такім выглядзе. Гэтая ашалёўка - кабель ужо ўманціраваны ўнутр. І драўляныя канструкцыі, якія злучаюцца на месцы. Каб дрэва не падала, мы робім вось такі плінтус, які падтрымлівае ўсю гэтую канструкцыю. Пасля таго як гатовыя сцены, мы пачынаем столь. І гэтак далей".

Зборка нагадвае лега. Некалькі дзён - і дом гатовы! Можна засяляцца. Галоўнае - экалагічна і даступна! Шматлікія, хто працуе ў суседнім Люксембургу (а дазволіць сабе жыллё там накладна), прыязджаюць жыць сюды, у Францыю. Беларускі домік па кішэні. Так і ездзяць. Праца - там, а жыллё тут. Наладзілі ўжо парадку шасцідзесяці дамоў. 

Клод Лангвіль, дырэктар будаўнічай кампаніі: "Ідэя пабудаваць драўляныя дамы належыць сыну. Гэта справа ўсяго майго жыцця.  Нам вельмі спадабалася працаваць з беларускай кампаніяй, годная якасць прадукцыі. Нам цікава таксама супрацоўніцтва ў будучыні".

Плануюць нават пашыраць межы. Аналагічны квартал можа з'явіцца яшчэ і ў Італіі.

Але за вонкавымі поспехамі Прэзідэнт заклікае не забываць аб унутраным рынку. Продажы сыравіны свайму перапрацоўшчыку таксама павінны быць эфектыўнымі. Кабінет міністраў прапаноўвае паправіць правілы гандлю. Маўляў, цяперашнім ужо другі дзясятак. 

Мадэрнізаваным прадпрыемствам прапаноўваюць прамыя кантракты з лясгасамі

Так у чым жа соль? Сёння ўсе продажы праходзяць праз біржу. І мадэрнізаваны беларускі завод, і брэндавы замежны інвестар - на гандлёвай пляцоўцы ўсе роўныя. Але апошні можа закрыць лот, выкупіўшы сыравіну па больш высокай цане, нярэдка пакідаючы канкурэнта фактычна ні з чым. Той выпадак, калі стабільныя пастаўкі драўніны пад вялікім пытаннем, упэўнівае ўрад. Прадпрыемствам, абцяжараным крэдытамі,  а мадэрнізацыя пацягнула на вялікую суму,  лішнія перашкоды ў працы зусім ні да чаго. Віцэ-прэм'ер распавёў, на якія пытанні павінен адказаць абноўлены дакумент.

Праект указу адпраўлены на дапрацоўку 

Новы падыход, прапісаны ў праекце ўказу, прапаноўвае прамыя кантракты з лясгасамі, абыходзячы біржавую пляцоўку. Зноў жа мера можа закрануць толькі тых перапрацоўшчыкаў, хто прайшоў мадэрнізацыю. А гэта больш за дзясятак прадпрыемстваў у розных рэгіёнах краіны. Сістэма, па сутнасці, дзяржзаказу забяспечыць гарантаваныя аб'ёмы сыравіны на працягу года. І, верагодна, дысконт. Бо пазабіржавы гандаль - гэта не толькі прамы кантракт, але яшчэ і цана вытворцы, з аднаго боку. Ёсць і другі: біржа гарантуе празрыстасць кожнай здзелкі. Прэзідэнт даручыў яшчэ раз больш уважліва прыгледзецца да ўсіх гандлёвых нюансаў. Але без разварушвання: дакумент дапрацуюць у найбліжэйшы час.