Толькі ў мінулым годзе лідэры дзвюх краін сустракаліся 13 разоў. Гаварылі пра ўсё, але ў першую чаргу наконт ключавых пазіцый у Саюзнай дзяржаве. Палітыка палітыкай, але пабудаваць магутнае аб'яднанне атрымаецца толькі на роўных эканамічных умовах.
Па замежных СМІ, як водзіцца, папаўзлі чуткі. Маўляў, Расія патрабуе ад Беларусі поўнага ўступлення ў Федэрацыю. Тэорыі змоў заўсёды карысталіся папулярнасцю, але зразумела, што рэальнасць зусім іншая. Адзін са стоп-кранаў паспяховых крокаў да інтэграцыі - падатковы манеўр. Беларусь з-за новага расійскага закона страціць 400 мільёнаў долараў. Прычым Масква сваім нафтаперапрацоўчым заводам страты кампенсуе. Проста вялізны дысбаланс ва ўмовах працы на адзіным рынку паміж беларускімі і расійскімі прадпрыемствамі не на карысць беларускіх, натуральна. Нашы НПЗ прайграюць у такіх умовах.
Каб гэтага не адбылося, працуе спецыяльная камісія. Часу ў гэтай групы не так ужо і шмат, каб вырашыць усе пытанні. Гэта ж падкрэсліў і Аляксандр Лукашэнка на вялікай нарадзе. Якім атрымаецца для Беларусі саюзны год? Аналізаваў наш палітычны аглядальнік Андрэй Крывашэеў (відэа).
Выйсці на працу 2 студзеня, а 10-га правесці першую ў новым годзе комплексную нараду па ключавых сацыяльна-эканамічных, ваенна-палітычных і інтэграцыйных тэмах (або як модна зараз гаварыць трэках) развіцця. Такая кіраўніцкая практыка ўжо стала нашай традыцыяй. І рэч не ў тым, што грамадства не любіць ці не ўмее адпачываць. Проста вышэй за навагоднія і калядныя пацехі мы сапраўды ставім справу. Плюс наша адказнасць у першы месяц года тлумачыцца самой прыродай беларускай эканомікі: адкрытая, якая зарабляе экспартам і сваім інтэлектам - чалавечым і штучным у рамках лічбавізацыі.
Пры такіх уводных страта нават двух тыдняў у пачатку года можа каштаваць вельмі дорага і сямейнаму, і рэспубліканскаму бюджэтам. Асабліва ў мякка кажучы "недружалюбным" эканамічным і інфармацыйным асяроддзі. Напрыклад, усю апошнюю чвэрць 2018 года хадзілі спекуляцыі аб нібы "паглынанні Беларусі нашым галоўным саюзнікам". І добра б толькі чуткі і спекуляцыі, але паралельна не вырашаліся базавыя эканамічныя пытанні ў фармаце Саюзнай дзяржавы і ЕАЭС. Падводзячы вынік перамоў з Расіяй на вышэйшым узроўні за мінулы год, Прэзідэнт падкрэслівае: не вартымі ўвагі гэтыя звадкі лічаць абодва лідары.
Хранічна няроўныя ўмовы для бізнесу ў экспарце харчавання, сельгас- і аўтатэхнікі, грузаперавозках і гэтак далей для нашай эканомікі хваравітыя, але не крытычныя. Прадукты харчавання прабіваюцца на далёкія рынкі Азіі і Афрыкі, нашы машыны дабраліся да Канады і Аўстраліі, перавозчыкі бяруць якасцю паслуг і самай выгаднай у Еўропе лагістыкай.
Адсюль стабільны рубель, рост эканомікі і сацыяльных гарантый. У бюджэце-2019 выдаткі на адукацыю і ахову здароўя растуць на 6-7 %. Захаваны прынцып павелічэння даходаў найменш забяспечаных бюджэтнікаў. Яшчэ і гэтым эксперты тлумачаць разыходжанні паміж саюзнікамі - на каго працуе эканоміка? Хто галоўны выгадаатрымальнік?
Іншае пытанне - наколькі адчувальныя страты? Ці могуць яны сур'ёзна прынізіць суверэнныя пазіцыі Беларусі? Адназначна не, не могуць. За два з лішнім дзесяцігоддзі ўлада даказала, што не стане прагінацца пад знешнім націскам, у тым ліку інфармацыйным. Усе размовы аб інкарпарацыі афіцыйны Мінск лічыць прыцягнутымі за вушы. Рэальнае пытанне, якое закрываюць рыторыкай аб аб'яднанні, - гэта кампенсацыі Беларусі за т. зв. падатковы манеўр у нафтахіміі. У Расіі не адмаўляюць, што аднабаковымі дзеяннямі аслабілі пазіцыі саюзнікаў, але з рашэннем цягнуць ужо чацвёрты год. Пад рознымі маркамі і насуперак Еўразійскаму дагавору, які на 2 гады старэйшы за манеўр.
З уронам ад падатковага манеўру мы ўжо спраўляемся тры гады. Але гэта не значыць, што, прытрымліваючыся пагадненняў, мы не прадоўжым дабівацца роўных умоў. Насупраць, усе страты Беларусь змушаная будзе кампенсаваць па іншых кірунках саюзнай інтэграцыі. На жаль, але гэта справядліва, і гэта адзіны выбар, які пакідаюць нам саюзнікі і партнёры.
Справядлівасць мінскай пазіцыі да пары пацвярджалі і ў Маскве. Быў нават "план Сілуанава" па кампенсаванні манеўру. Зараз новы механізм - сумесная рабочая група. Хоць калі яна запрацуе, невядома, у Расіі - канікулы.
Як мінімум два інструменты мінімізацыі страт і толькі ў нафтахіміі агучвае сам Кіраўнік дзяржавы. Гэта завяршэнне мадэрнізацыі нашай нафтаперапрацоўкі і альтэрнатыўныя каналы пастаўкі нафты. У Белнафтахіме пацвярджаюць, мадэрнізацыя за крок ад завяршэння, а альтэрнатыўныя пастаўкі нафты пралічваюцца на пастаяннай аснове.
Эканамісты з ходу называюць яшчэ 5-6 кірункаў, паводле якіх можна кампенсаваць страты ад падатковага манеўру. Але вось пытанне, ці не стане гэта першым крокам ад глыбокай інтэграцыі?
Напярэдадні Новага года паводле старога стылю нікому з разважных палітыкаў, кіраўнікоў і экспертаў не жадалася б зноў паўтараць старую неразумнасць пачатку 90-х. Калі "найбуйнейшую геапалітычную катастрофу" развалу Саюза апраўдвалі нежаданнем "карміць саюзнікаў". "Галадаць" пасля гэтага цэлае дзесяцігоддзе прыйшлося ўсім асколкам вялікай інтэграцыі.













