1 сакавіка завяршаецца кампанія па дэклараванні даходаў

26 февраля 2017

На надыходзячым тыдні прадпрымальнікаў чакае яшчэ адна важная для іх падзея - 1 сакавіка завяршаецца кампанія па дэклараванні даходаў. Адлічэнні ў фонд заработнай платы, падаходны, ПДВ, падатак на прыбытак і дзяржпошліны - за гэтымі фармулёўкамі, аб чым мы не часта задумваемся, стаяць даволі важныя для любой краіны рэчы: медыцына, пенсіянеры, зарплаты настаўнікам, новыя дарогі і сацыяльныя аб'екты.

На што і за што мы плацім, і што ў выніку атрымліваем. Ці цяжкая беларуская падатковая нагрузка, і як там у краін-суседак? У лічбах і фактах паспрабавала разабрацца наш карэспандэнт Святлана Лук'янюк.

Гэта адказы тым, за каго мы самі пакуль у адказе. Дзе ім вучыцца, лячыцца і займацца ў гуртках па інтарэсах. Тая ж фінансавая граматнасць у сталічным Палацы дзяцей і моладзі для іх бясплатная. А значыць - падтрымліваецца з тых самых падаткаў, якія часам некаторыя так і наровяць абысці.

Гэта пацвердзілі нам і ў кол-цэнтры падатковага міністэрства. Тут адказваюць на ўсе пытанні беларусаў - за што і колькі плаціць.

Паміж тым, Беларусь пакрокава робіць сваю падатковую сістэму больш простай і лёгкай. Яркі рывок з 2008 па 2012 гады - тады ўдвая скараціла колькасць падаткаў.

Дарэчы, аб справядлівасці ўпершыню яшчэ ў 18 стагоддзі загаварыў Адам Сміт у даследаваннях "Аб прыродзе і прычыне багацця народаў". Дык вось, аб падатках ён пісаў так: прастата, таннасць і справядлівасць. Але гэта ў ідэале.

Так што ж усё-такі галоўнае - памер падатковых ставак або іх колькасць? І як вызначаецца тая самая падатковая нагрузка, ці цяжкая яна для эканомікі Беларусі? І як там - у партнёраў блізкіх і далёкіх?

З гэтым паспрабуем разабрацца ў першай навуковай лабараторыі праблем падатковай палітыкі.

Вось расклад па беларускіх падатках. Тут і на прыбытак, і на ўласнасць, акцызы, іншае, куды ўваходзяць і дзяржпошліны. Але самыя вялікія паступленні ад ПДВ - больш як 30%, і практычна ў роўных далях падаходны і знешнеэканамічная дзейнасць. Апошні залежыць ад памеру мытных пошлін на нафтапрадукты і калійныя солі і сусветных цэн.

Аб гэтым у лабараторыі гаворым з прафесарам Кірэевай. І адразу спытаем пра падатковую нагрузку. Мы яе паволі зніжаем. Але ўсё спазнаецца ў параўнанні. Вялікая частка - сацыяльныя плацяжы. У фонд заработнай платы. У Беларусі мы гэта ведаем.

У іншым выпадку нам трэба было б расставацца з паловай зарплаты.

А што ў нас для бізнесу? Падатковым раем назваў Беларусь польскі штотыднёвік "Впрост", гаворачы аб добрых магчымасцях для замежных фундатараў.

Дарэчы, у Беларусі 63 месца ў рэйтынгу па падатках - 2016 ад Сусветнага банка сярод 189 эканомік свету. Улічвалася падатковая нагрузка, колькасць плацяжоў і час, каб іх заплаціць. У Расіі ў гэтым спісе 47 месца, ва Узбекістане - 115-е, у Малдове - 78-е, Балгарыя - 88-я, Украіна - 107-я

Дык вось, вяртаючыся да польскага штотыднёвіка, там меркаваннямі дзеляцца бізнесмены, Напрыклад, кампанія "Атлас" - заснавальнік прадпрыемства "Тайфун" у Гродне. Займаюцца тут будаўнічымі сумесямі.

Што падабаецца ўсё тым жа палякам, гэта тое, што ў беларускіх свабодных эканамічных зонах для фундатараў 5 гадоў стаўка ПДВ - толькі 10%, а падаходны і зусім не плаціць увесь гэты час. Дарэчы, аб падаходным. Для фізасоб падаходны ў нас фіксаваны - 13%, як зараз і ў Расіі.

Менш толькі ў Казахстане, у Балгарыі - 10%. Але вось спіс у каго больш вялікі. Там, у асноўным, плавальная шкала. Гэта значыць, што чым больш зарабляеш, тым больш аддаеш.

А зараз самае цікавае, так што ж у нас у кішэні? І колькі з заробленага мы трацім, што застаецца і колькі аддаем на падаткі. Калі выдаткоўваем грошы асабіста на сябе, мы ўсё ж карыстаемся і выгодамі агульнымі: разам ходзім па дарогах, наведваем школы і паліклінікі. І вось на гэтыя агульныя выгоды патрэбен і агульны бюджэт, дзяржказна, куды ідуць тыя самыя нашы падаткі.